Thursday, 25 June 2020 13:23

mandalay_kyone.jpg

 

မန္တလေးတိုင်းကို မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က တမ္ပဒီပတိုင်းဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ တိုင်းချစ်၊ ပြည်ချစ်၊ မျိုးချစ်စိတ်တို့ ထွန်းပေါက်ဖွားရာဒေသဟု ပညာရှင်များက သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤတိုင်းဒေသအတွင်းရှိ အမရပူရတောင်ပိုင်း တောင်သမန်၊ ရွှေစာရံ၊ ပုပ္ပါး စသည့် ဒေသတစ်ဝိုက်တွင် ကျောက်ခေတ်ကာလမှစ၍ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အခြေခံ အညာသားယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ် ထူတောင်ခဲ့ခြင်း (ထိုဒေသများတွင် ကျောက်ခေတ်ဦးပိုင်း လူသားများ အသုံးပြုခဲ့သည့် အသုံးအဆောင်များ၊ ကျောက်လက်နက်များ တစ်ပုံတစ်ပင်တွေ့ရှိခဲ့ရ။ ထိုအသုံးပြုခဲ့သော ခေတ်ကာလကို “အညာသားယဉ်ကျေးမှု”(Anyarthian Culture)ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်)၊ သရေခေတ္တရာ၊ ဟန်လင်း၊ ဗိဿ နိုးမြို့ဟောင်းနှင့် ခေတ်ပြိုင် မိုင်းမော၊ ဝတီး စသည့် ပျူရှေးဟောင်းမြို့များ တည်ရှိခြင်း၊ တကောင်း(ဘီစီ-၂)၊ ပုဂံ(အေဒီ- ၈၄၉)၊ အမရပူရ(အေဒီ- ၁၁၄၄)၊ ပင်းယ(အေဒီ-၁၃၁၂)၊ အင်းဝ(အေဒီ-၁၃၆၄)၊ ညောင်ရမ်း(အေဒီ-၁၅၉၇)၊ ရတနာပုံ(အေဒီ-၁၈၅၉) စသော မြန်မာမင်းနေပြည်တော်များ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း၊ (အေဒီ-၁၀၄၄) ပုဂံအနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော် ထူထောင်ခဲ့ခြင်း၊ လယ်ကွင်း(၁၁)ခရိုင် (နောင်(၉)ခရိုင်)တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးမှု ထွန်းကားခဲ့ခြင်း၊ (အေဒီ-၁၁၁၂)မှ စ၍ မြန်မာစာအရေးအသား ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်း၊ ပင်းမြို့(၄၃)မြို့ ထူထောင်၍ ကာကွယ်ရေး တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

တည်နေရာ
======
မြောက်လတ္တီတွဒ်-၁၉ ံ ၂၀' နှင့် ၂၃ ံ ၄၅' ကြား
အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်- ၉၄ ံ ၄၅' နှင့် ၉၇ ံ ကြား

အကျယ်အဝန်း
========
စတုရန်းမိုင် -၁၁၉၂၅.၉၆
ဧရိယာဧက- ၇၆၃၂၆၁၂

နယ်နိမိတ်
========
အရှေ့ဘက် - ရှမ်းပြည်နယ်
အနောက်ဘက် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
တောင်ဘက် - နေပြည်တော်
မြောက်ဘက် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး

မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
=========
တောင်တန်းနှင့် မြေပြန့်လွင်ပြင်

ရာသီဥတု
======
ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတု
နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှ မိုးရေချိန်လက်မ - ၃၂. ၅၇
အများဆုံးမိုးရေချိန်လက်မ - ၃၆.၁၈' (မိုးကုတ်)
အနည်းဆုံးမိုးရေချိန်လက်မ -၂.၁၇' (မလှိုင်)
နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှ မိုးရွာရက် - ၅၁ ရက်
အမြင့်ဆုံးအပူချိန်ဒီဂရီ - ၄၃.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၂၀၁၄)ခုနှစ်
အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်ဒီဂရီ - ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၂၀၁၄)ခုနှစ်

အုပ်ချုပ်ရေး
=======
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးဖွဲ့စည်းမှု
=================
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ခရိုင်(၇)ခု၊ မြို့နယ်(၂၈)ခု၊ မြို့(၂၈)ခု၊ ရပ်ကွက်(၂၇၆)၊ ကျေးရွာအုပ်စု(၁၄၁၆)၊ ကျေးရွာ(၄၈၀၀)တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ အိမ်‌ခြေပေါင်း (၁၁၀၅၁၃၀)နှင့် အိမ်ထောင်စုပေါင်း (၁၁၇၆၁၅၅)ရှိပါသည်။

လူဦးရေ
=====
မြို့နေလူဦးရေမှာ (၁၇၃၈၀၉၄)ဦးဖြစ်ပြီး ကျေးလက်နေ လူဦးရေမှာ (၄၀၁၈၈၁၆)ဦး ဖြစ်ပါသည်။

လူမျိုးစု
====
ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ဗမာ၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းတို့ နေထိုင်ပြီး တိုင်းရင်းသား (၅၆၈၅၂၇၃)ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား (၇၁၆၃၇)ဦး နေထိုင်သည်။

ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ
============
ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်သူ (၅၅၃၈၉၆၅)ဦး၊ ခရစ်ယာန် (၄၁၁၉၈)ဦး၊ ဟိန္ဒူ (၁၇၄၂၅)ဦး၊ အစ္စလာမ် (၁၄၈၂၄၃) နှင့် အခြား (၁၁၀၇၉)ဦး ရှိပါသည်။

ရဲတပ်ဖွဲ့
======
တိုင်း (၁)၊ ခရိုင်(၇)၊ မြို့နယ် (၂၈)၊ မြို့မရဲစခန်း (၂၈)၊ နယ်မြေရဲစခန်း (၄၁) နှင့် ရဲကင်းစခန်း (၂၈)ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။

မီးသတ်အင်အား
============
သန္ဓေ (၁၀၁၉)ဦး၊ အရန် (၃၅၃၄၀)ဦး ရှိပါသည်။

ရွေးချယ်ခံရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ
==========================
အမျိုးသားလွှတ်တော် (၁၂)ဦး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၂၈)ဦး၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အမှတ်-၁ (၂၈)ဦး/အမှတ်-၂ (၂၈)ဦး၊ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ် (၁)ဦး

နိုင်ငံရေးပါတီများ၏ အင်္ဂါစဉ်စာရင်း
==================
( ၁ ) ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီပါတီ
( ၂ ) ဝံသာနုဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
( ၃ ) တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ
( ၄ ) ရှမ်းနီ (တိုင်းလိုင်)နှင့် မြောက်ပိုင်းရှမ်းမျိုးနွယ်စုများ သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ
( ၅ ) ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
( ၆ ) တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ
( ၇ ) ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ)
( ၈ ) အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ
( ၉ ) အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ
(၁၀) ”၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ)ပါတီ
(၁၁) အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်
(၁၂) ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုပါတီ
(၁၃) ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ
(၁၄) လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
(၁၅) မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်)
(၁၆) အမျိုးသားနိုင်ငံရေးမဟာမိတ်များအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (မိတ္ထီလာမြို့နယ်)
(၁၇) ညီညွတ်သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မိတ္ထီလာကျောက်ဆည်မြို့နယ်)
(၁၈) တအောင်း(ပလောင်) အမျိုးသားပါတီ (မိုးကုတ်မြို့နယ်)
(၁၉) ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မိုးကုတ်မြို့နယ်)
(၂၀) လီဆူးအမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ဒူးလေး)(မိုးကုတ်မြို့နယ်)

လူဦးရေ တိုးနှုန်းနှင့် ကျား/မ အချိုး
==================
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ် လူဦးရေတိုးနှုန်းမှာ (၁.၁၄%)ဖြစ်ပြီး၊ ကျား/မ အချိုးမှာ (၁း၁.၁၂) ဖြစ်ပါသည်။

စီးပွားရေး
=======
စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ
====================
စိုက်ပျိုးရေး
========
လယ်မြေ (၈၇၀၀၀၀)ဧက၊ ယာမြေ (၂၁၃၈၇၉၅ )ဧက၊ ကိုင်းကျွန်းမြေ (၁၆၂၇၅၃)ဧက၊ ဥယျာဉ်မြေ (၃၇၆၆၂)ဧက၊ တောင်ယာမြေ (၇၂၆)ဧက၊ စုစုပေါင်းအသားတင် စိုက်ပျိုးမြေ ဧရိယာပေါင်း (၃၂၀၉၉၃၆)ဧက ရှိပါသည်။ စိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်း မပြုနိုင်သော ဧရိယာပေါင်း (၁၈၁၇၅၈၇) ရှိပါသည်။ လှပ်မြေ (၁၅၉၄၈၉)၊ စားကျက်မြေ (၇၇၂၅)၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံးမြေ (၅၇၉၈၄)၊ မြို့ရွာနှင့် အခြားမြေ (၁၈၂၆၈၂)၊ ကြိုးဝိုင်း/ကြိုးပြင် ကာကွယ်တောမြေ (၁၅၇၃၃၅၃)၊ တောရိုင်းမြေ (၅၆၆၆၈၂)၊ မြေရိုင်း (၅၇၁၇၄)ရှိပါသည်။

ပန်းတိုင်သီးနှံ (၁၀)မျိုးမှာ စပါး၊ ချည်မျှင်ရှည်ဝါ၊ ကြံ၊ ပဲစင်းငုံ၊ ပဲတီစိမ်း၊ မတ်ပဲ၊ နှမ်း၊ မြေပဲ၊ နေကြာ၊ အစေ့ထုတ်ပြောင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။

မွေးမြူရေး
========
ကျွဲ (၇၄၀၉၇)၊ နွား (၂၄၇၃၈၉၈)၊ ဝက် (၁၀၁၀၇၆၁)၊ ကြက် (၂၉၂၁၅၇၀၁)၊ ဘဲ (၇၁၈၉၅၉)၊ သိုး (၃၇၁၄၄၄)၊ ဆိတ် (၁၆၉၀၉၀၅)၊ ငုံး (၁၀၇၉၈၀၈)၊ ကြက်ဆင်/ဘဲငန်းမန်ဒါလီ (၆၇၉၂၁) မွေးမြူ ထားပါသည်။

ငါးမွေးမြူရေးတွင် ငါးမွေးသူဦးရေ (၁၁၇၁)ဦး ရှိပြီး (၇၈၇၃.၂၂၃)ဧက မွေးမြူထားပါသည်။

ဆက်သွယ်ရေး
========
ရထားဆက်သွယ်ရေးတွင် ဘူတာရုံပေါင်း (၁၃၅)၊ သံလမ်းမိုင် (၇၇၈)မိုင်၊ ခရီးမိုင် (၅၆၄.၄၁၄)မိုင်၊ တံတားကြီး (၂၁၀)စင်း နှင့် တံတားငယ် (၁၆၈၀)စင်း ရှိပါသည်။

ရေကြောင်းလမ်းတွင် ဆိပ်ကမ်း (၉)ခု၊ ရေမိုင်ပေါင်း (၄၂၅)မိုင် ရှိပါသည်။ လေကြောင်းလမ်းတွင် လေယာဉ်ကွင်း (၄)ခု ရှိပါသည်။

စိုက်ပျိုးရေ ရရှိရေး
==========
ရေလှောင်တမံ - ၄၆ ခု
ရေထိန်းတမံ - ၂ ခု
ဆည် - ၉၃ ခု
ကန် - ၁၀၇၆ ကန်
တာ - ၂ ခု

စွမ်းအင်နှင့် လျှပ်စစ်ကဏ္ဍ
==============
ရေနံထုတ်လုပ်မှုတွင် လုပ်ကွက် ၂ ကွက်၊ ‌ရေနံတွင်း ၁၅၈ တွင်းရှိ ပြီး ထွက်ရှိသည့် ပမာဏမှာ (၂၀၁၄-၁၅)၂၇၀၀၀၀ ဂါလံ ဖြစ်သည်။
စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်ပေါင်း (၅၇၇) ရှိပြီး ပင်မဓာတ်အားခွဲရုံ (၆) ရုံ၊ ထရန်စဖော်မာ (၅၇၇၁)လုံး၊ မီးသုံးစွဲသူဦးရေ (၇၀၃၆၀၈)ဦးရှိသည်။
ကျေးရွာမီးလင်းရေးတွင် အသေးစားရေအားလျှပ်စစ် (၈၉) ရွာ၊ ဇီဝဓာတ်ငွေ့သုံး (၇) ရွာ၊ ဓာတ်အားစနစ် (၂၀၈၈) ရွာ၊ နေစွမ်းအင်စနစ် (၇၂၂) ရွာ၊ ဒီဇယ်စက် (၈၂၃) ရွာ ရှိပါသည်။

ခရီးသွားလာရေးကဏ္ဍ
============
ဟိုတယ် - ၁၇၄ လုံး
မိုတယ် - ၁ လုံး
အင်း - ၆ လုံး
တည်းခိုခန်း - ၃၇ ခု
ရေယာဉ် - ၄၃ စင်း
မော်တော်ယာဉ် - ၈၄ စင်း

လူမှုရေး
=====
လူမှုရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ
===================

တက္ကသိုလ် - ၁၈
ကောလိပ် - ၂
သိပ္ပံ‌ကျောင်း - ၂
အထက - ၂၄၂
အလက - ၃၀၁
အမက - ၂၄၉၄
အထက(ခွဲ) - ၁၈၃
အလက(ခွဲ) - ၃၆၁
အမက(ခွဲ) - ၇၆
မူလွန် - ၅၂၉
ဆရာ : ကျောင်းသား (အထက်တန်း) ၁ : ၂၅
ဆရာ : ကျောင်းသား (အလယ်တန်း) ၁ : ၃၀
ဆရာ : ကျောင်းသား (မူလတန်း) ၁ : ၂၀

ဘုန်းတော်ကြီးပညာသင်ကျောင်း - ၃၂၅
ပုဂ္ဂလိကကျောင်း - ၁၄၉
ဆေးရုံ (ဗဟိုအဆင့်အပါအဝင်) - ၁၀၈
ဒသေန်တရဌာန - ၈
ဒေသန္တရဌာနခွဲ - ၉
ကျောင်းကျန်းမာရေးဌာန - ၇
မိခင်နှင့်ကလေး ကျန်းမာရေးဌာန - ၂၅
ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန/ - ၁၂၀/၃၉
တိုက်နယ်ကျန်းမားရေးဌာန
ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ - ၇၅၁
တိုင်းရင်းဆေးကုဌာန - ၂၅
အနာကြီး၊ ငှက်ဖျား၊ ကာလသား - ၃၀

တိုက်ဖျက်ရေးဌာန
==========
တီဘီရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးဌာန - ၉
ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံ - ၄၂
ပုဂ္ဂလိကဆေးခန်း - ၉၁
GP ဆေးခန်း - ၁၃၃၄

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု
===============
ဆရာဝန်နှင့် လူဦးရေအချိုး ၁ : ၁၅၁၉
သူနာပြုနှင့် လူဦးရေးအချိုး ၁ : ၄၆၈၀
ကုတင်နှင့်လူဦးရေအချိုး ၁ : ၈၂၄၀

လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များ
==============
(၆/၈၈) ဥပဒေအရ သက်တမ်းရှိ မှတ်ပုံတင်အသင်း - ၂၁ သင်း
(၃၁/၂၀၁၄)ဥပဒေအရ သက်တမ်းရှိ မှတ်ပုံတင်အသင်း - ၅၉၃ သင်း
မိခင်နှင့်ကလေးစောင့်ရှောက်ရေး - ၂၅၄၃၁၀၁ ဦး
အမျိုးသမီးရေးရာ - ၉၃၆၃၀၀ ဦး
ကြက်ခြေနီ - ၁၃၄၈၄ ဦး
INGO - ၄၁ သင်း

သာသနာရေး
========
တန်ခိုးကြီးဘုရားစေတီပေါင်း - ၂၁၁ ဆူ
ဘုန်းကြီးကျောင်း - ၉၉၂၉ ကျောင်း
ရဟန်း - ၅၂၆၅၂ ပါး
သာမဏေ - ၄၆၈၅၄ ပါး
သီလရှင်ကျောင်း - ၄၇၄ ကျောင်း
သီလရှင် - ၈၅၅၉ ပါး

ဘာသာရေး
=======
ခရစ်ယာန်ဘုရားရှစ်ခိုးကျောင်း (ချာ့ချ်) - ၁၅၁ ကျောင်း
အစ္စလာမ်ဝတ်ပြုကျောင်း (ဗလီ) - ၁၉၆ ကျောင်း
ဟိန္ဒူဘုရားရှစ်ခိုးကျောင်း - ၁၀၉ ကျောင်း
တရုတ်ဘုရားကျောင်း - ၃၅ ‌ကျောင်း

ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းနှင့်မီဒီယာလုပ်ငန်းများ
===================
ပုံနှိပ်စက် လုပ်ငန်း - ၃၀၇ ခု
ကွန်ပျူတာ - ၆၃၀ ခု
မိတ်ထူ - ၅၆၂ ခု
တေးသံသွင်းလုပ်ငန်း - ၉ ခု
ဗွီဒီယို လုပ်ငန်း - ၁၉၁၇ ခု

ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး
====================
ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန အချက်အလက်များ
=============================
ကျေးလက်လမ်းများ
==========
ကတ္တရာလမ်း - ၈၉/၂.၃ မိုင်
ကျောက်လမ်း - ၃၆၃/၇.၉ မိုင်
ကွန်ကရစ်လမ်း - ဝ/၅ မိုင်
မြေလမ်း - ၄၀၇/၅.၅ မိုင်
စုစုပေါင်း - ၈၅၄/၄.၃ မိုင်

ကျေးလက်တံတားများ
============
ကွန်ကရစ် - ၁၉
သစ်သား - ၄၄
ရေပြွန် - ၃၅၇
ရေကျော် - ၃၃
စုစုပေါင်း - ၄၅၃ စင်း

ကျေးလက်ရေရရှိရေး
===========
တွင်းတိမ် - ၁၂၁
တွင်းနက် - ၈၇၄
လက်တူးတွင်း - ၄၀
ရေကန် - ၃၁၀
စိမ့်စမ်း - ၇၈
အခြား - ၄၂၁
စုစုပေါင်း - ၁၈၈၄ တွင်း

ကျေးလက်ကျန်းမာ
===========
ယင်လုံအိမ်သာ - ၂၆၈ လုံး

ကျေးလက်မီးလင်းရေး
=================
ဆိုလာ - ၃၂၉၁၀ အိမ်
လျှပ်စစ် - ၈၀ ရွာ
ကျေးလက်အိမ်ရာ- ၆၅ အိမ်

ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေများ
==================
ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် - တကောင်း(ဘီစီ-၂)
ကျောက်ဆည်ခရိုင် - အင်းဝ (အေဒီ-၁၃၆၄)
ညောင်ဦးခရိုင် - ပုဂံ (အေဒီ-၈၄၉)

ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အဆောက်အအုံ တည်ရှိရာဇုန် (၇) ဇုန်
===========================
အတုမရှိကျောင်း၊ ရွှေနန်းတော်ကျောင်း( အောင်မြေသာစံမြို့နယ် )
စန္ဒာမုနိဘုရား၊ ကုသိုလ်တော်ဘုရား၊
မဟာဝေယံဘုံသာဗားဂရာကျောင်း ( အမရပူရမြို့နယ်)
အင်းဝမြို့ဟောင်းဒေသ၊ ပင်းယမြို့ဟောင်း - (တံတားဦးမြို့နယ်)
မြင်စိုင်းမြို့ဟောင်း - (ကျောက်ဆည်မြို့နယ်)
ပလိပ်ဒေသ( စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်)
ပင်လယ် (မိုင်းမော) မြို့ဟောင်း( မြစ်သားမြို့နယ်)
ဝတီးမြို့ဟောင်း ( နွားထိုးကြီးမြို့နယ်)

( www.mandalayregion.gov.mm မှ ထုတ်နှုတ်ဖော်ပြသည်)

==============================

မႏၲေလးတိုင္း၏ သမိုင္းအက်ဥ္းႏွင့္ နယ္ေျမေဒသဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ား

မႏၲေလးတိုင္းကို ျမန္မာမင္းမ်ား လက္ထက္က တမၸဒီပတိုင္းဟု ေခၚခဲ့ၾကသည္။ တိုင္းခ်စ္၊ ျပည္ခ်စ္၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္တို႔ ထြန္းေပါက္ဖြားရာေဒသဟု ပညာရွင္မ်ားက သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဤတိုင္းေဒသအတြင္းရွိ အမရပူရေတာင္ပိုင္း ေတာင္သမန္၊ ေ႐ႊစာရံ၊ ပုပၸါး စသည့္ ေဒသတစ္ဝိုက္တြင္ ေက်ာက္ေခတ္ကာလမွစ၍ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေျခခံ အညာသားယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္ ထူေတာင္ခဲ့ျခင္း (ထိုေဒသမ်ားတြင္ ေက်ာက္ေခတ္ဦးပိုင္း လူသားမ်ား အသုံးျပဳခဲ့သည့္ အသုံးအေဆာင္မ်ား၊ ေက်ာက္လက္နက္မ်ား တစ္ပုံတစ္ပင္ေတြ႕ရွိခဲ့ရ။ ထိုအသုံးျပဳခဲ့ေသာ ေခတ္ကာလကို “အညာသားယဥ္ေက်းမႈ”(Anyarthian Culture)ဟု ေခၚတြင္ခဲ့ၾကသည္)၊ သေရေခတၱရာ၊ ဟန္လင္း၊ ဗိႆ ႏိုးၿမိဳ႕ေဟာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ မိုင္းေမာ၊ ဝတီး စသည့္ ပ်ဴေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕မ်ား တည္ရွိျခင္း၊ တေကာင္း(ဘီစီ-၂)၊ ပုဂံ(ေအဒီ- ၈၄၉)၊ အမရပူရ(ေအဒီ- ၁၁၄၄)၊ ပင္းယ(ေအဒီ-၁၃၁၂)၊ အင္းဝ(ေအဒီ-၁၃၆၄)၊ ေညာင္ရမ္း(ေအဒီ-၁၅၉၇)၊ ရတနာပုံ(ေအဒီ-၁၈၅၉) စေသာ ျမန္မာမင္းေနျပည္ေတာ္မ်ား စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ျခင္း၊ (ေအဒီ-၁၀၄၄) ပုဂံအေနာ္ရထာမင္းလက္ထက္တြင္ ပထမျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ခဲ့ျခင္း၊ လယ္ကြင္း(၁၁)ခ႐ိုင္ (ေနာင္(၉)ခ႐ိုင္)တြင္ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးမႈ ထြန္းကားခဲ့ျခင္း၊ (ေအဒီ-၁၁၁၂)မွ စ၍ ျမန္မာစာအေရးအသား ေပၚေပါက္ခဲ့ျခင္း၊ ပင္းၿမိဳ႕(၄၃)ၿမိဳ႕ ထူေထာင္၍ ကာကြယ္ေရး တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

တည္ေနရာ
======
ေျမာက္လတၱီတြဒ္-၁၉ ံ ၂၀' ႏွင့္ ၂၃ ံ ၄၅' ၾကား
အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္- ၉၄ ံ ၄၅' ႏွင့္ ၉၇ ံ ၾကား

အက်ယ္အဝန္း
========
စတုရန္းမိုင္ -၁၁၉၂၅.၉၆
ဧရိယာဧက- ၇၆၃၂၆၁၂

နယ္နိမိတ္
========
အေရွ႕ဘက္ - ရွမ္းျပည္နယ္
အေနာက္ဘက္ - စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး
ေတာင္ဘက္ - ေနျပည္ေတာ္
ေျမာက္ဘက္ - စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
=========
ေတာင္တန္းႏွင့္ ေျမျပန႔္လြင္ျပင္

ရာသီဥတု
======
ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕ေသာ ရာသီဥတု
ႏွစ္စဥ္ပ်မ္းမွ် မိုးေရခ်ိန္လက္မ - ၃၂. ၅၇
အမ်ားဆုံးမိုးေရခ်ိန္လက္မ - ၃၆.၁၈' (မိုးကုတ္)
အနည္းဆုံးမိုးေရခ်ိန္လက္မ -၂.၁၇' (မလႈိင္)
ႏွစ္စဥ္ပ်မ္းမွ် မိုး႐ြာရက္ - ၅၁ ရက္
အျမင့္ဆုံးအပူခ်ိန္ဒီဂရီ - ၄၃.၇ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ (၂၀၁၄)ခုႏွစ္
အနိမ့္ဆုံးအပူခ်ိန္ဒီဂရီ - ၁၄ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ (၂၀၁၄)ခုႏွစ္

အုပ္ခ်ဳပ္ေရး
=======
မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးဖြဲ႕စည္းမႈ
=================
မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ခ႐ိုင္(၇)ခု၊ ၿမိဳ႕နယ္(၂၈)ခု၊ ၿမိဳ႕(၂၈)ခု၊ ရပ္ကြက္(၂၇၆)၊ ေက်း႐ြာအုပ္စု(၁၄၁၆)၊ ေက်း႐ြာ(၄၈၀၀)တို႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားပါသည္။ အိမ္‌ေျခေပါင္း (၁၁၀၅၁၃၀)ႏွင့္ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း (၁၁၇၆၁၅၅)ရွိပါသည္။

လူဦးေရ
=====
ၿမိဳ႕ေနလူဦးေရမွာ (၁၇၃၈၀၉၄)ဦးျဖစ္ၿပီး ေက်းလက္ေန လူဦးေရမွာ (၄၀၁၈၈၁၆)ဦး ျဖစ္ပါသည္။

လူမ်ိဳးစု
====
ကခ်င္၊ ကယား၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ မြန္၊ ဗမာ၊ ရခိုင္၊ ရွမ္းတို႔ ေနထိုင္ၿပီး တိုင္းရင္းသား (၅၆၈၅၂၇၃)ဦးႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားသား (၇၁၆၃၇)ဦး ေနထိုင္သည္။

ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ
============
ဗုဒၶဘာသာ ကိုးကြယ္သူ (၅၅၃၈၉၆၅)ဦး၊ ခရစ္ယာန္ (၄၁၁၉၈)ဦး၊ ဟိႏၵဴ (၁၇၄၂၅)ဦး၊ အစၥလာမ္ (၁၄၈၂၄၃) ႏွင့္ အျခား (၁၁၀၇၉)ဦး ရွိပါသည္။

ရဲတပ္ဖြဲ႕
======
တိုင္း (၁)၊ ခ႐ိုင္(၇)၊ ၿမိဳ႕နယ္ (၂၈)၊ ၿမိဳ႕မရဲစခန္း (၂၈)၊ နယ္ေျမရဲစခန္း (၄၁) ႏွင့္ ရဲကင္းစခန္း (၂၈)ခုတို႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားပါသည္။

မီးသတ္အင္အား
============
သေႏၶ (၁၀၁၉)ဦး၊ အရန္ (၃၅၃၄၀)ဦး ရွိပါသည္။

ေ႐ြးခ်ယ္ခံရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား
==========================
အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ (၁၂)ဦး၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ (၂၈)ဦး၊ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ အမွတ္-၁ (၂၈)ဦး/အမွတ္-၂ (၂၈)ဦး၊ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ (၁)ဦး

ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ အဂၤါစဥ္စာရင္း
==================
( ၁ ) ျပည္သူ႔ဒီမိုကေရစီပါတီ
( ၂ ) ဝံသာႏုဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ
( ၃ ) တိုင္းလိုင္(ရွမ္းနီ) အမ်ိဳးသားမ်ားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ
( ၄ ) ရွမ္းနီ (တိုင္းလိုင္)ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းရွမ္းမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား ေသြးစည္းညီၫြတ္ေရးပါတီ
( ၅ ) ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ
( ၆ ) တိုင္းရင္းသားစည္းလုံးညီၫြတ္ေရးပါတီ
( ၇ ) ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (ျမန္မာ)
( ၈ ) အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအင္အားစုပါတီ
( ၉ ) အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ
(၁၀) ”၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား (ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ)ပါတီ
(၁၁) အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီသစ္
(၁၂) ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုပါတီ
(၁၃) ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ
(၁၄) လူ႔ေဘာင္သစ္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ
(၁၅) ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္သူလယ္သမားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ (ေပ်ာ္ဘြယ္ၿမိဳ႕နယ္)
(၁၆) အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရးမဟာမိတ္မ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ (မိတၳီလာၿမိဳ႕နယ္)
(၁၇) ညီၫြတ္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (မိတၳီလာေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႕နယ္)
(၁၈) တေအာင္း(ပေလာင္) အမ်ိဳးသားပါတီ (မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္)
(၁၉) ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္)
(၂၀) လီဆူးအမ်ိဳးသားမ်ားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ (ဒူးေလး)(မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္)

လူဦးေရ တိုးႏႈန္းႏွင့္ က်ား/မ အခ်ိဳး
==================
မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ လူဦးေရတိုးႏႈန္းမွာ (၁.၁၄%)ျဖစ္ၿပီး၊ က်ား/မ အခ်ိဳးမွာ (၁း၁.၁၂) ျဖစ္ပါသည္။

စီးပြားေရး
=======
စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ား
====================
စိုက္ပ်ိဳးေရး
========
လယ္ေျမ (၈၇၀၀၀၀)ဧက၊ ယာေျမ (၂၁၃၈၇၉၅ )ဧက၊ ကိုင္းကြၽန္းေျမ (၁၆၂၇၅၃)ဧက၊ ဥယ်ာဥ္ေျမ (၃၇၆၆၂)ဧက၊ ေတာင္ယာေျမ (၇၂၆)ဧက၊ စုစုေပါင္းအသားတင္ စိုက္ပ်ိဳးေျမ ဧရိယာေပါင္း (၃၂၀၉၉၃၆)ဧက ရွိပါသည္။ စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ျခင္း မျပဳႏိုင္ေသာ ဧရိယာေပါင္း (၁၈၁၇၅၈၇) ရွိပါသည္။ လွပ္ေျမ (၁၅၉၄၈၉)၊ စားက်က္ေျမ (၇၇၂၅)၊ စက္မႈလုပ္ငန္းသုံးေျမ (၅၇၉၈၄)၊ ၿမိဳ႕႐ြာႏွင့္ အျခားေျမ (၁၈၂၆၈၂)၊ ႀကိဳးဝိုင္း/ႀကိဳးျပင္ ကာကြယ္ေတာေျမ (၁၅၇၃၃၅၃)၊ ေတာ႐ိုင္းေျမ (၅၆၆၆၈၂)၊ ေျမ႐ိုင္း (၅၇၁၇၄)ရွိပါသည္။

ပန္းတိုင္သီးႏွံ (၁၀)မ်ိဳးမွာ စပါး၊ ခ်ည္မွ်င္ရွည္ဝါ၊ ႀကံ၊ ပဲစင္းငုံ၊ ပဲတီစိမ္း၊ မတ္ပဲ၊ ႏွမ္း၊ ေျမပဲ၊ ေနၾကာ၊ အေစ့ထုတ္ေျပာင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

ေမြးျမဴေရး
========
ကြၽဲ (၇၄၀၉၇)၊ ႏြား (၂၄၇၃၈၉၈)၊ ဝက္ (၁၀၁၀၇၆၁)၊ ၾကက္ (၂၉၂၁၅၇၀၁)၊ ဘဲ (၇၁၈၉၅၉)၊ သိုး (၃၇၁၄၄၄)၊ ဆိတ္ (၁၆၉၀၉၀၅)၊ ငုံး (၁၀၇၉၈၀၈)၊ ၾကက္ဆင္/ဘဲငန္းမန္ဒါလီ (၆၇၉၂၁) ေမြးျမဴ ထားပါသည္။

ငါးေမြးျမဴေရးတြင္ ငါးေမြးသူဦးေရ (၁၁၇၁)ဦး ရွိၿပီး (၇၈၇၃.၂၂၃)ဧက ေမြးျမဴထားပါသည္။

ဆက္သြယ္ေရး
========
ရထားဆက္သြယ္ေရးတြင္ ဘူတာ႐ုံေပါင္း (၁၃၅)၊ သံလမ္းမိုင္ (၇၇၈)မိုင္၊ ခရီးမိုင္ (၅၆၄.၄၁၄)မိုင္၊ တံတားႀကီး (၂၁၀)စင္း ႏွင့္ တံတားငယ္ (၁၆၈၀)စင္း ရွိပါသည္။

ေရေၾကာင္းလမ္းတြင္ ဆိပ္ကမ္း (၉)ခု၊ ေရမိုင္ေပါင္း (၄၂၅)မိုင္ ရွိပါသည္။ ေလေၾကာင္းလမ္းတြင္ ေလယာဥ္ကြင္း (၄)ခု ရွိပါသည္။

စိုက္ပ်ိဳးေရ ရရွိေရး
==========
ေရေလွာင္တမံ - ၄၆ ခု
ေရထိန္းတမံ - ၂ ခု
ဆည္ - ၉၃ ခု
ကန္ - ၁၀၇၆ ကန္
တာ - ၂ ခု

စြမ္းအင္ႏွင့္ လွ်ပ္စစ္က႑
==============
ေရနံထုတ္လုပ္မႈတြင္ လုပ္ကြက္ ၂ ကြက္၊ ‌ေရနံတြင္း ၁၅၈ တြင္းရွိ ၿပီး ထြက္ရွိသည့္ ပမာဏမွာ (၂၀၁၄-၁၅)၂၇၀၀၀၀ ဂါလံ ျဖစ္သည္။
စက္သုံးဆီအေရာင္းဆိုင္ေပါင္း (၅၇၇) ရွိၿပီး ပင္မဓာတ္အားခြဲ႐ုံ (၆) ႐ုံ၊ ထရန္စေဖာ္မာ (၅၇၇၁)လုံး၊ မီးသုံးစြဲသူဦးေရ (၇၀၃၆၀၈)ဦးရွိသည္။
ေက်း႐ြာမီးလင္းေရးတြင္ အေသးစားေရအားလွ်ပ္စစ္ (၈၉) ႐ြာ၊ ဇီဝဓာတ္ေငြ႕သုံး (၇) ႐ြာ၊ ဓာတ္အားစနစ္ (၂၀၈၈) ႐ြာ၊ ေနစြမ္းအင္စနစ္ (၇၂၂) ႐ြာ၊ ဒီဇယ္စက္ (၈၂၃) ႐ြာ ရွိပါသည္။

ခရီးသြားလာေရးက႑
============
ဟိုတယ္ - ၁၇၄ လုံး
မိုတယ္ - ၁ လုံး
အင္း - ၆ လုံး
တည္းခိုခန္း - ၃၇ ခု
ေရယာဥ္ - ၄၃ စင္း
ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ - ၈၄ စင္း

လူမႈေရး
=====
လူမႈေရးဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ား
===================

တကၠသိုလ္ - ၁၈
ေကာလိပ္ - ၂
သိပၸံ‌ေက်ာင္း - ၂
အထက - ၂၄၂
အလက - ၃၀၁
အမက - ၂၄၉၄
အထက(ခြဲ) - ၁၈၃
အလက(ခြဲ) - ၃၆၁
အမက(ခြဲ) - ၇၆
မူလြန္ - ၅၂၉
ဆရာ : ေက်ာင္းသား (အထက္တန္း) ၁ : ၂၅
ဆရာ : ေက်ာင္းသား (အလယ္တန္း) ၁ : ၃၀
ဆရာ : ေက်ာင္းသား (မူလတန္း) ၁ : ၂၀

ဘုန္းေတာ္ႀကီးပညာသင္ေက်ာင္း - ၃၂၅
ပုဂၢလိကေက်ာင္း - ၁၄၉
ေဆး႐ုံ (ဗဟိုအဆင့္အပါအဝင္) - ၁၀၈
ဒေသန္တရဌာန - ၈
ေဒသႏၲရဌာနခြဲ - ၉
ေက်ာင္းက်န္းမာေရးဌာန - ၇
မိခင္ႏွင့္ကေလး က်န္းမာေရးဌာန - ၂၅
ေက်းလက္က်န္းမာေရးဌာန/ - ၁၂၀/၃၉
တိုက္နယ္က်န္းမားေရးဌာန
ေက်းလက္က်န္းမာေရးဌာနခြဲ - ၇၅၁
တိုင္းရင္းေဆးကုဌာန - ၂၅
အနာႀကီး၊ ငွက္ဖ်ား၊ ကာလသား - ၃၀

တိုက္ဖ်က္ေရးဌာန
==========
တီဘီေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးဌာန - ၉
ပုဂၢလိကေဆး႐ုံ - ၄၂
ပုဂၢလိကေဆးခန္း - ၉၁
GP ေဆးခန္း - ၁၃၃၄

က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ
===============
ဆရာဝန္ႏွင့္ လူဦးေရအခ်ိဳး ၁ : ၁၅၁၉
သူနာျပဳႏွင့္ လူဦးေရးအခ်ိဳး ၁ : ၄၆၈၀
ကုတင္ႏွင့္လူဦးေရအခ်ိဳး ၁ : ၈၂၄၀

လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႕မ်ား
==============
(၆/၈၈) ဥပေဒအရ သက္တမ္းရွိ မွတ္ပုံတင္အသင္း - ၂၁ သင္း
(၃၁/၂၀၁၄)ဥပေဒအရ သက္တမ္းရွိ မွတ္ပုံတင္အသင္း - ၅၉၃ သင္း
မိခင္ႏွင့္ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရး - ၂၅၄၃၁၀၁ ဦး
အမ်ိဳးသမီးေရးရာ - ၉၃၆၃၀၀ ဦး
ၾကက္ေျခနီ - ၁၃၄၈၄ ဦး
INGO - ၄၁ သင္း

သာသနာေရး
========
တန္ခိုးႀကီးဘုရားေစတီေပါင္း - ၂၁၁ ဆူ
ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း - ၉၉၂၉ ေက်ာင္း
ရဟန္း - ၅၂၆၅၂ ပါး
သာမေဏ - ၄၆၈၅၄ ပါး
သီလရွင္ေက်ာင္း - ၄၇၄ ေက်ာင္း
သီလရွင္ - ၈၅၅၉ ပါး

ဘာသာေရး
=======
ခရစ္ယာန္ဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္း (ခ်ာ့ခ်္) - ၁၅၁ ေက်ာင္း
အစၥလာမ္ဝတ္ျပဳေက်ာင္း (ဗလီ) - ၁၉၆ ေက်ာင္း
ဟိႏၵဴဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္း - ၁၀၉ ေက်ာင္း
တ႐ုတ္ဘုရားေက်ာင္း - ၃၅ ‌ေက်ာင္း

ပုံႏွိပ္လုပ္ငန္းႏွင့္မီဒီယာလုပ္ငန္းမ်ား
===================
ပုံႏွိပ္စက္ လုပ္ငန္း - ၃၀၇ ခု
ကြန္ပ်ဴတာ - ၆၃၀ ခု
မိတ္ထူ - ၅၆၂ ခု
ေတးသံသြင္းလုပ္ငန္း - ၉ ခု
ဗြီဒီယို လုပ္ငန္း - ၁၉၁၇ ခု

ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး
====================
ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဦးစီးဌာန အခ်က္အလက္မ်ား
=============================
ေက်းလက္လမ္းမ်ား
==========
ကတၱရာလမ္း - ၈၉/၂.၃ မိုင္
ေက်ာက္လမ္း - ၃၆၃/၇.၉ မိုင္
ကြန္ကရစ္လမ္း - ဝ/၅ မိုင္
ေျမလမ္း - ၄၀၇/၅.၅ မိုင္
စုစုေပါင္း - ၈၅၄/၄.၃ မိုင္

ေက်းလက္တံတားမ်ား
============
ကြန္ကရစ္ - ၁၉
သစ္သား - ၄၄
ေရႁပြန္ - ၃၅၇
ေရေက်ာ္ - ၃၃
စုစုေပါင္း - ၄၅၃ စင္း

ေက်းလက္ေရရရွိေရး
===========
တြင္းတိမ္ - ၁၂၁
တြင္းနက္ - ၈၇၄
လက္တူးတြင္း - ၄၀
ေရကန္ - ၃၁၀
စိမ့္စမ္း - ၇၈
အျခား - ၄၂၁
စုစုေပါင္း - ၁၈၈၄ တြင္း

ေက်းလက္က်န္းမာ
===========
ယင္လုံအိမ္သာ - ၂၆၈ လုံး

ေက်းလက္မီးလင္းေရး
=================
ဆိုလာ - ၃၂၉၁၀ အိမ္
လွ်ပ္စစ္ - ၈၀ ႐ြာ
ေက်းလက္အိမ္ရာ- ၆၅ အိမ္

ယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမမ်ား
==================
ျပင္ဦးလြင္ခ႐ိုင္ - တေကာင္း(ဘီစီ-၂)
ေက်ာက္ဆည္ခ႐ိုင္ - အင္းဝ (ေအဒီ-၁၃၆၄)
ေညာင္ဦးခ႐ိုင္ - ပုဂံ (ေအဒီ-၈၄၉)

ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေဆာက္အအုံ တည္ရွိရာဇုန္ (၇) ဇုန္
===========================
အတုမရွိေက်ာင္း၊ ေ႐ႊနန္းေတာ္ေက်ာင္း( ေအာင္ေျမသာစံၿမိဳ႕နယ္ )
စႏၵာမုနိဘုရား၊ ကုသိုလ္ေတာ္ဘုရား၊
မဟာေဝယံဘုံသာဗားဂရာေက်ာင္း ( အမရပူရၿမိဳ႕နယ္)
အင္းဝၿမိဳ႕ေဟာင္းေဒသ၊ ပင္းယၿမိဳ႕ေဟာင္း - (တံတားဦးၿမိဳ႕နယ္)
ျမင္စိုင္းၿမိဳ႕ေဟာင္း - (ေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႕နယ္)
ပလိပ္ေဒသ( စဥ့္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ္)
ပင္လယ္ (မိုင္းေမာ) ၿမိဳ႕ေဟာင္း( ျမစ္သားၿမိဳ႕နယ္)
ဝတီးၿမိဳ႕ေဟာင္း ( ႏြားထိုးႀကီးၿမိဳ႕နယ္)

( www.mandalayregion.gov.mm မွ ထုတ္ႏႈတ္ေဖာ္ျပသည္)


Read 561 times
Rate :
(1 Vote)

Related items

  • မန္တလေးမြို့တွင် Peugeot SUV ကားများကို စမ်းသပ်မောင်းနှင်ပြီး ထူးခြားတဲ့ အကျိုးခံစားခွင့်တွေ ရယူနိုင်မယ့် အစီအစဥ်

    mobile_file_2020-08-21_10-06-55_1.jpg

    မန္တလေးမြို့မှာရှိတဲ့ Peugeot Mandalay Showroom မှာ Peugeot SUV ကားများကို ဩဂုတ်လ (၁၇) ရက်နေ့မှ (၂၃) ရက်နေ့ထိ စမ်းသပ်မောင်းနှင် နိုင်မယ့် အစီအစဉ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။

  • လူသိနည်းသေးတဲ့ မန္တလေးမြို့က ရှေးဟောင်းနေရာ(၉)ခု

    mandalay_kyone_1.jpg

    မန္တ​လေး​ကိုရောက်တဲ့ဖြစ်တဲ့အခါ လူသိများထင်ရှားပြီးသား​နေရာ​တွေထက် ​ရှေး​ဟောင်းတန်ဖိုးလည်းရှိ၊ လူလည်းသိပ်မသိတဲ့ ​​နေရာ​တွေဘက်ကိုသွားဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ ဒါ့​ကြောင့် ​အောက်မှာ ​ပြောပြ​ပေးထားတဲ့ နေရာ​လေး​တွေဆီ အ​ရောက်သွားနိုင်အောင် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။


    သန်း​ခေါင်ယံသိမ် (​ခေါ်) သာရမဥ္ဇူသိမ်

    ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ တံခွန်တိုင်ရပ်ကွက်က ပြည်​ကျောင်းတိုက်အတွင်းမှာတည်ရှိတဲ့ သိမ်​​တော်ကြီးပါ။ ​ရှေးယခင်က ရှင်အရဟံမ​ထေရ်မြတ် သိမ်သမုတ်​တော်မူခဲ့တဲ့ သိမ်​လေးသိမ်ထဲမှာ ဒီသန်း​ခေါင်ယံသိမ်ဟာလည်း တခုအပါအဝင်ဖြစ်ပါတယ်။ ယခုလက်ရှိ မြင်​တွေ့​နေရတဲ့ သိမ်​တော်ကို​တော့ မင်းတုန်းမင်းရဲ့ ​မြောက်နန်းမိဖုရား သီရိရတနာ​ဒေဝီက ပြန်လည် ပြုပြင်တည်​ဆောက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၁၈ ခု၊ ခရစ်နှစ် ၁၈၅၆ ခုနှစ်မှာ​တော့ ဘုရင်နဲ့မိဖုရားတို့ဟာ ဒီသိမ်ကို ​ရေစက်ချလှူဒါန်းပြီး သာရမဥ္ဇူသိမ်လို့ အမည်​ပေး ခေါ်တွင်ခဲ့ပါတယ်။

    Diamond-River-Co-LtdCosmetics_0486.png

     

    သိမ်​တော်တည်​ဆောက်ထားပုံကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် ပုဂံက အာနန္ဒာဘုရားပုံစံနဲ့​ တော်​တော်​လေးဆင်​သလို သိမ်​တော်ဆီသွားတဲ့​ လျှောက်လမ်းရှည်​လေးကလည်း ​ဆွဲ​ဆောင်မှုရှိလှပါတယ်။ သိမ်ပတ်လည်မှာ မနုသီဟရုပ်​တွေနဲ့ မိဖုရား​ရေးထိုးခဲ့တဲ့ ​ကျောက်စာတိုက်တခုကို​ တွေ့မြင်ရသလို သိမ်အတွင်းဘက်မှာ​တော့ ရုပ်ပွား​တော်နှစ်ဆူကိုဖူး​တွေ့ရပါတယ်။ သိမ်အ​ဆောက်အဦမှာလည်း အင်္ဂ​​တေ ပန်း​တော့ ရုပ်လုံး​ရုပ်ကြွ​တွေရှိပြီး သိမ်တံခါးက သစ်သားရုပ်ကြွ​​တွေကလည်း အရမ်းလက်ရာမြောက်ပါတယ်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်း မြန်မာ့မှုလက်ရာအချို့ကို ​လေ့လာ​တွေ့ရှိရမယ့်​နေရာတခုမို့ တံခွန်တိုင်ဘက်​ရောက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ပြည်​ကျောင်းတိုက်အတွင်းက သန်း​ခေါင်ယံသိမ်ဆီ သွား​ရောက်​ဖို့ လက်တို့လိုက်ပါရ​စေ။

    ​တောင်ကြီးတံတား

    ​အမရပူရဘက်​ရောက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ​တောင်သမန်အင်းကို ဖြတ်​ကျော်တည်​ဆောက်ထားတဲ့ ဦးပိန်တံတားကြီးဆီ သွားရောက်လည်ပတ်သူ​တွေက ပိုများကြပါတယ်။ ဒီတစ်ခါမှာ​တော့ ဦးပိန်တံတားနဲ့ အသက်တူပြီး အရွယ်မတူတဲ့ အမရပူရက တောင်ကြီးတံတား​​ရှိတဲ့ ​တောင်ကြီးရပ်ကွက်ဆီရောက်လာခဲ့ပါတယ်။
    သမိုင်း​ကြောင်းအရ အမရပူမှာ မြို့စာရေးဦးပိန်ဆောက်လုပ်ခဲ့တာ ဦးပိန်တံတား တစ်ခုတည်းမဟုတ်ပဲ တောင်ကြီးတံတား၊ ပန်းပဲတံတား၊ ဗုံအိုးတံတား၊ စကျင်ဝတံတား၊ ကုက္ကိုတံတား များလည်းရှိ​သေးတယ်လို ့သိရပါတယ်။ အခုဖော်ပြပေးမယ့်တံတားကတော့ ​တောင်ကြီးချောင်းကိုဖြတ်ပြီး ​ချောင်းတစ်ဖက်စီက ​တောင်ကြီးရပ်ကွက်နဲ့ ဟင်္သာရပ်ကွက်နှစ်ခုကိုဆက်လို့ရ​အောင် တည်​ဆောက်ထားတဲ့ ​တံတားပါ။ တံတားတဖက်ထိပ်နားမှာ​တော့ ​မြောက်လက်သမား​ကျောင်းတိုက် တည်ရှိပါတယ်။ တံတားပုံစံက ဦးပိန်တံတားနဲ့ဆင်​ပေမယ့် ဦးပိန်​လောက်ခမ်းနားမှုမရှိသလို ကြံခိုင်မူကလည်း ဦးပိန်ကိုမမှီပါဘူး။ ဒီတံတား​နဲ့အပြိုင် ဘေးဘက်မှာ​တော့ အင်္ဂ​တေတံတား​တစ်ခု ဆောက်လုပ်​ပေးထားတာမို့ အဲ့ဒီတံတား​ပေါ်ကပဲ လူ​တွေ၊ ယာဉ်​တွေ ဖြတ်သွားဖြတ်လာလုပ်ကြပါတယ်။ ဒါ​ပေမယ့်​ တောင်ကြီးတံတားကလဲ အမရပူရဲ့ ​ရှေးဟောင်းတံတားတစ်ခုမို့ ​တောင်သမန်ဘက်​ရောက်ခဲ့မယ်ဆို သွားရောက်​လေ့လာဖို့ သတင်းပေးလိုက်ပါတယ်။

    ဆင်ကြို​ရွှေကူ ကပ်​ကျော် ဆု​တောင်းပြည့်ဘုရား

    အမရပူရမြို့နယ်၊ မှန်တန်းရပ်ကွက်၊ အမရပူရနန်းမြို့ရိုး​ဟောင်းရဲ့ အ​နောက်​မြောက်​နား​လောက်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဒီဘုရားကို​တော့ အမရပူရရဲ့ မြို့တည်နန်းတည် ဗဒုံမင်းက ၁၁၄၁ ခုနှစ်မှာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့တာလို့ သိရတယ်။ ဘုရားဆီ​ရောက်တာနဲ့ ကန္ဓာကုဋီတိုက်​တော်အတွင်းက ဆင်ကြို​ရွှေကူ ကပ်​ကျော် ဆု​တောင်းပြည့်ဘုရားကို အရင်ဆုံးဝင်​ဖူး​ပြီး ​စေတီ​တော်ကို တစ်ပတ်ပတ်​ပြီးလေ့လာဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဘုရားပရဝုဏ်အတွင်းမှာ ဗားမဲ့သိမ်​တော်၊ သိကြားဂူ၊ ကျောက်စာကုန်း​စေတီ၊ သံ​သေကပ်​ကျော်ဘုရားနဲ့ သုဓမ္မဇရပ်တို့ကို​တွေ့မြင်ခဲ့ရပါ​သေးတယ်။ အားလုံးထဲမှာမှ သုဓမ္မာဇရပ်က​ အမရပူရရဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ​အ​ကောင်းဆုံး သမိုင်းဝင် အ​ဆောက်အဦတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

    MABDrinking-Water-Manu-_-Dist_0028.png

     

    ဝါခင်းကုန်း မာရ်​အောင်ရတနာ ဓါတုဃ​ရစေတီ

    ​ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ ကန်ကောက်ရပ်ကွက်မှာတည်ရှိတဲ့ ​​စေတီ​တော်ကြီးပါ။ ​ဒီစေတီ​တော်တည်​နေရာက ရတနာပုံမြို့တော်တည်စဉ်က မဟာသီရိဟေမဝန်ဥယျာဉ်နေရာ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ​ရှေးအခါတုန်းက​တော့ ဝါခင်းကုန်းရပ် အနီးနားမှာ တည်ရှိ​နေတာမို့ စေတီ​တော်နာမည်ဟာလည်း ဝါခင်းကုန်း​စေတီလို့ အမည်တွင်ခဲ့တာပါ။ မာရ်အောင်ရတနာစေတီတော်ကို ၁၈၇၉ ခုနှစ်မှာ သီ​ပေါဘုရင်နဲ့ မိဖုရားစုဖုရားလတ်တို့က တည်ထားခဲ့တာလို့သိရပါတယ်။​ ​စေတီ​တော်ကြီးထဲမှာ​တော့ ​ရွှေဘို စီရင်စုရွာသာရပ်၊ တလည်းချောင်းအနီး ဥမင်လိုဏ်အတွင်းကရရှိတဲ့ ဓာတ်တော်မွေတော်​တွေရယ်၊ ဗုဒ္ဓဂယာက ရရှိတဲ့ ပဥ္စလောဟာ ရုပ်ပွား​တော်​တွေကို ဌာပနာခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။

    ဒီ​နေရာမှာ အံ့သြစရာအချက်တစ်ခုက မိဖုရား စုဖုရားလတ်ဟာ ​ရှေးနန်းတွင်းအစဉ်အဆက်သုံးခဲ့တဲ့ "ကာမသျှတ္တရကျမ်း" ကြီးကို မလိုအပ်​တော့ပြီဆိုပြီး ဒီ မာရ်​အောင်ရတနာ​စေတီကြီးထဲမှာ ထည့်သွင်းဌာပနာပစ်လိုက်တာပါပဲ။ စေတီ​တော်ကြီးရဲ့ ပရဝုဏ်အတွင်းဘက်မှာ ပေါ်​တော်မူရုပ်ပွား​တော်​​တွေကိုဖူး​မြင်ရသလို အာရုံခံတန်ဆောင်းတခုအတွင်းမှာ​တော့ ရတနာမုနိ ဓါတ်​ပေါင်းစုမြတ်စွာဘုရားနဲ့ အခြားရုပ်ပွား​တော်အချို့ ကိန်းဝပ်စံပါယ်​နေတာကို ဖူး​တွေ့ရပါ​သေးတယ်။ မာန်​အောင်ရတနာ​စေတီ​တော်ကြီးရဲ့ "ပန်း​မွေ့ရာခင်းပွဲ​တော်" က​တော့ တပိုတွဲ လပြည့်​ကျော် ၂ ရက်​နေ့မှာ ကျင်းပ​နေကျဖြစ်ပြီး ထင်ရှားတဲ့ပွဲ​တော်တစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။

    ဆု​တောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရား

    ချမ်းအေးသာဇံမြို့နယ်၊ ဟေမာဇလရပ်ကွက်၊ ၂၆ × ၂၇ လမ်းကြား၊ ၇၆ × ၇၇ လမ်းကြား၊ ငပယဝင်းထဲမှာ​တော့ မင်းတုန်းမင်းကြီးရဲ့ကုသိုလ်​တော် ဆု​တောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရားတည်ရှိပါတယ်။ ဒီရုပ်ပွား​တော်မြတ်ကို သက္ကရာဇ် ၁၂၁၇ ခုနှစ်မှာ မင်းတုန်းမင်းတရားရဲ့အမိန့်​​တော်နဲ့ သား​တော်မလွန်မင်းသားက ပန်းပုဆရာအ​ကျော်အ​မော်​​တွေကို​ခေါ်ပြီး အမရပူရ​နေပြည်​တော်မှာ ၁၈ လကြာ​အောင် ထုလုပ်ခဲ့ရပါတယ်။ ရုပ်ပွား​တော်ကြီးကို ကျွန်းသစ်သားနဲ့ ထုလုပ်ထားတာဖြစ်ပြီး ဉာဏ်​တော်က​တော့ ကိုး​ပေ၊ ကိုးလက်မမြင့်ပါတယ်။ ရုပ်ပွား​တော်ထုလုပ်ပြီးစီးလို့ မန္တလေး ရတနာပုံ​နေပြည်​တော်ကို ပင့်ဆောင်လာရာမှာ ဟေမာဇလရပ်အရောက်​မှာတော့ ရုပ်ပွားတော်ကို ဆက်ပင့်မရတော့တဲ့အတွက် ထိုနေရာမှာပဲ အများပြည်သူ​တွေ ဖူး​မြော်လို့ရ​အောင် မင်းတုန်းမင်းက ပူဇော်ထားရှိစေခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။
    ​ဘုရားရောက်တဲ့အခါ ကန္ဓာကုဋီ အုတ်ပြဿာဒ်​တော်တွင်းမှာ ဆု​တောင်းပြည့်ရုပ်ပွား​တော်ကို ဖူး​တွေ့ရသလို ​ရှေးဘုရားများနဲ့ နှစ်ကျိပ်နှစ်ဆူဘုရား​တွေကို ဖူး​မြင်ခဲ့ရပါ​သေးတယ်။ ဘုရားဝန်းအတွင်းမှာလည်း ဘုရားဒါယိကာ မင်းတုန်းမင်းရုပ်ထု၊ သား​တော်မလွန်မင်းနဲ့မိဖုရားရုပ်ထုတို့ကို မှန်တိုက်​တော်အတွင်းမှာ ပြသထားတာကိုလည်း ​တွေ့မြင်ရပါ​တယ်။

    သား​တော်ရဘုရား

    ကျွန်းလုံးဥ​သျှောင်ရပ်ကွက်၊ မဟာမုနိဘုရားကြီးရဲ့တောင်ဘက် ၈၄ လမ်း၊ ရွှေအိုးတန်းရပ်မှာ​တော့ သားတော်ရဘုရား တည်ရှိပါတယ်။ သား​တော်ရဘုရားကို အမရပူရမြို့တည် ဗဒုံမင်းမိဖုရား သီရိမဟာမင်္ဂလာ​ဒေဝီက တည်ထားခဲ့တာလို့သိရပါတယ်။ တချို့သမိုင်းကွဲ​တွေမှာတော့
    သားတော်ရဘုရားကို သရေခေတ္တရာခေတ်မှာ ဒွတ္တပေါင်မင်းနဲ့ မိဖုရားစောမြဝတီတို့က တည်ထားခဲ့တာလို့သိရပါတယ်။ သမိုင်း​ကြောင်းအရ ဒွတ္တပေါင်မင်းဟာ အခြားမိဖုရား​တွေရဲ့ ဂုံးချောစကားကိုယုံကြည်ပြီး မိဖုရား​စောမြဝတီကို နယ်နှင်ဒဏ်​ပေးခဲ့ပါတယ်။ စောမြဝတီဟာ ဇာတိမိုးမိတ်မြို့ကို ဧရာဝတီမြစ်​ကြောင်းအတိုင်း ပြန်ရာမှာ မန္တလေးတောင်ရဲ့ အနောက်တောင်အရပ်အရောက်မှာ​တော့ သားတော်​လေးတစ်ပါး ဖွားမြင်ခဲ့ပါတယ်။

    သားတော်​မွေးဖွားကြောင်း သတင်းကို မင်းကြီးကြားသိတဲ့အခါ မိဖုရားရှိရာအရပ်ကိုလိုက်လာပြီး မိဖုရားရဲ့ နား​ဋောင်း​​တော်နဲ့ လက်ဝတ်ရာတနာ​တွေကို ဌာပနာကာ ဘုရားတစ်ဆူတည်ခဲ့ပါတယ်။ ဘုရားဘွဲ့​တော်ကိုလည်း သားတော်ရဘုရားလို့ အမည်​ပေးတော်မူခဲ့တယ်။ သား​တော်ရဘုရားမှာ သားဆုပန်ရင် ဆု​တောင်းပြည့်တာမို့ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်က ဘုရားဖူး​တွေ လာ​ရောက်အဓိဌာန်ပြု ဆု​တောင်းကြတာလည်းရှိကြပါတယ်။

    မြေစွန်းဝန်ဆု​တောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရား

    ​မြေစွန်းဝန်ဆု​တောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရားက​တော့ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ ကျွန်းလုံးဥ​သျှောင်ရပ်ကွက်၊ ၈၄ × ၈၅ လမ်းကြား၊ အကွက် ၄၉၈ မှာတည်ရှိတာပါ။ သမိုင်း​ကြောင်းအရ မြေစွန်းဝန်စေတီ​တော်ကို အမရပူရခေတ်၊ ဘကြီး​တော်စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်မှာ မြေစွန်းဝန်မင်းက တည်ထားခဲ့တာလို့သိရပါတယ်။ ​မြေစွန်းဝန်စေတီတော်ကြီးရဲ့ ကန္ဓာကုဋီတိုက်​တော်အတွင်းမှာ​တော့ အမရပူရ​ခေတ် စကျင်ရုပ်ပွား​တော်တစ်ဆူကို ဖူး​တွေ့ရပါတယ်။ မြေစွန်းဝန်​စေတီ​တော်ရဲ့ ​ထောင့်​လေး​ထောင့်မှာ​တော့ မနုသီဟခြင်္သေ့ရုပ်​တွေကို ထူးထူးခြားခြား​တွေ့ရပြီး ဘုရားဝန်းထဲမှာလည်း ​ဓါတ်နန်း၊ နတ်နန်းများကို​တွေ့ရပါ​တယ်။ မန္တ​လေးမြို့ထက် သက်တမ်းပိုရှည်တဲ့ အမရပူ​ခေတ် သမိုင်းဝင် ​ရှေးဘုရားတစ်ဆူမို့ မန္တလာ​မြေကို​ရောက်ခဲ့ရင် သွား​ရောက်ဖူး​မြော်ဖို့သတင်း​ပေးလိုက်ပါတယ်။

    အရိပ်မထွက်ဘုရား

    အရိပ်မထွက်ဘုရားဟာ ​အောင်​မြေသာစံမြို့နယ်၊ ​မြောက်ပြင် အမရဌာနီရပ်ကွက်၊ ၉ လမ်းနဲ့ ၇၈ လမ်း​ထောင့်၊ သရဲ​စျေး​မြောက်ဘက်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဘုရားရင်ပြင်​​ပေါ်က ​ကျောက်စာအရ သက္ကရာဇ် ၄၂၆ ခုနှစ်မှာ ကျန်စစ်သားမင်းတည်ထားခဲ့တာလို့သိရပါတယ်။ ကျန်စစ်သားမင်းဟာ ဘုရားတည်အပြီးမှာ နောင်ဘဝတွင် လူအဖြစ်ကို ပြန်ရမှ အရိပ်ထွက်ပါ​စေသားလို့ အဓိဌာန်ပြု ဆု​တောင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီဆု​တောင်း​​ကြောင့်ပဲ ​စေတီ​တော်ဟာ အရိပ်မထွက်ခဲ့တာ​မို့ အရိပ်မထွက်ဘုရားလို့ ​​ခေါ်တွင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
    နောက်ပိုင်း​မှာ​​​တော့ အ​လောင်းစည်သူမင်းရဲ့သား​တော် မင်းရှင်​စော၊ နရပတိစည်သူမင်းတို့က ပြုပြင်ခဲ့သလို အမရပူ​ခေတ်မှာ​တော့ ဗဒုံမင်းရဲ့သား​တော် အိမ်​ရှေ့ဥပရာဇာနဲ့ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်မှာ​တော့ လက်ယာဝင်မှူးသတိုးမင်းကြီး မဟာသမိန်​ဘေဗြတ်ဇ တို့က ပြုပြင်မှု​တွေ လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

    သမိုင်းကွဲတခုမှာ​တော့ သာသနာနှစ် (၅၀) တ​ကောင်းပြည်ကိုအစိုးရတဲ့ မဟာဥဇနာမင်းလက်ထက်မှာ အာကာဗလစစ်သူကြီးဟာ စစ်တံခွန်လွှင့်ရာ တပ်ဦးမှာပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်တဲ့ ဓါတ်​တော်​တွေ အ​ရောင်အဝါကွန့်မြူးခဲ့ပါတယ်။ ဒါ​ကြောင့် စစ်သူကြီးဟာ ဒီအရပ်မှာပဲ ဓါတ်​​တော်တွေကိုဌာပနာပြီး ​​စေတီတဆူတည်ခဲ့တယ်။ ​စေတီတည်ပြီးချိန်မှာ ရန်အ​ပေါင်းတို့သည် အရိပ်မျှပင် မထွက်​စေသတည်းလို့ အဓိဌာန်ပြုဆုတောင်းခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ​တော့ အရိပ်မထွက်ဘုရားရယ်လို့ ဘွဲ့​တော်​ခေါ်တွင်ခဲ့ပါတယ်။
    အရိပ်မထွက်ဘုရားကြီးရဲ့ မဟာရံတံတိုင်းအပြင်ဘက်က မုခ်တခုမှာ​တော့ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ခုနှစ်မှာ ​ပြုပြင်တည်​ဆောက်မူ​တွေလုပ်ခဲ့ကြပြီး ၁၂၄၇ ခုနှစ်မှာ အရိပ်ထွက်ခဲ့တယ်လို့ ကမ္ဗည်း​ရေးထိုးထားတာကို​ ထူးခြားစွာတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

    မဟာသိမ်ပြဿာဒ်တော်ကြီး

    မဟာသိမ်ပြဿာဒ်​တော်ကြီးက​တော့ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ ဥပုတ်တော်ရပ်ကွက် ၁၂ လမ်း၊ ၆၈ နဲ့ ၇၀ လမ်းကြား၊ ရတနာပုံစံကျောင်းတိုက်​တော်ကြီး အတွင်းမှာတည်ရှိပါတယ်။ ဒီသိမ်​တော်ကြီးကို​တော့ သက္ကရာဇ် ၁၂၄၀ ခုနှစ်မှာ မင်းတုန်းမင်းရဲ့တောင်ဆောင်တော် မိဖုရားသီရိအတုလဒေဝီက ရတနာပုံစံကျောင်းဆရာတော်ရဲ့ အရိုးအိုးစေတီကိုငုံပြီး အုတ်ပြဿာဒ်သိမ်တော် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့တာပါ။ သိမ်​တော်ကြီးရဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်​​ဆောက်ပုံက ပြည်​ကျောင်းတိုက်အတွင်းက သန်း​ခေါင်ယံသိမ်​ရဲ့ တည်​ဆောက်ပုံနဲ့ ​တော်​တော်​လေးဆင်ပါတယ်။ သိမ်​တော်အတွင်းကို ​လေ့လာချင်တယ်ဆိုရင်​တော့ ရတနာပုံစံ​ကျောင်းတိုက်က ဘုန်းဘုန်း​တွေကိုခွင့်​တောင်းပြီး​လေ့လာလို့ရပါတယ်။ က

    မန္တလာ​မြေဆိုတာက မြန်မာ​တွေရဲ့ ​နောက်ဆုံးမင်း​နေပြည်​တော်ဖြစ်ခဲ့တာ​​ကြောင့် ​စေတီပုထိုး ဂူ​ကျောင်းဇရပ်​တွေဆိုတာ မ​ရေမတွက်နိုင်​​လောက်အောင် များမှများပါပဲ။ ဒီအထဲကမှ ​ရှေး​ဟောင်းသမိုင်းဝင်​နေရာအချို့ကို သွား​ရောက်လည်ပတ်​စေနိုင်ဖို့ ရွေးချယ်မျှ​ဝေ​ပေးလိုက်ရပါတယ်​နော်။

    Shwe-KyaeGlass-Plates-_-Mirrors_0166.png

     


    Source; Travellers_Dream

    မႏၲ​ေလး​ကိုေရာက္တဲ့ျဖစ္တဲ့အခါ လူသိမ်ားထင္ရွားၿပီးသား​ေနရာ​ေတြထက္ ​ေရွး​ေဟာင္းတန္ဖိုးလည္းရွိ၊ လူလည္းသိပ္မသိတဲ့ ​​ေနရာ​ေတြဘက္ကိုသြားဖို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။ ဒါ့​ေၾကာင့္ ​ေအာက္မွာ ​ေျပာျပ​ေပးထားတဲ့ ေနရာ​ေလး​ေတြဆီ အ​ေရာက္သြားႏိုင္ေအာင္ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။
     
    သန္း​ေခါင္ယံသိမ္ (​ေခၚ) သာရမၪၨဴသိမ္
     
    ျပည္ႀကီးတံခြန္ၿမိဳ႕နယ္၊ တံခြန္တိုင္ရပ္ကြက္က ျပည္​ေက်ာင္းတိုက္အတြင္းမွာတည္ရွိတဲ့ သိမ္​​ေတာ္ႀကီးပါ။ ​ေရွးယခင္က ရွင္အရဟံမ​ေထရ္ျမတ္ သိမ္သမုတ္​ေတာ္မူခဲ့တဲ့ သိမ္​ေလးသိမ္ထဲမွာ ဒီသန္း​ေခါင္ယံသိမ္ဟာလည္း တခုအပါအဝင္ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုလက္ရွိ ျမင္​ေတြ႕​ေနရတဲ့ သိမ္​ေတာ္ကို​ေတာ့ မင္းတုန္းမင္းရဲ႕ ​ေျမာက္နန္းမိဖုရား သီရိရတနာ​ေဒဝီက ျပန္လည္ ျပဳျပင္တည္​ေဆာက္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ သကၠရာဇ္ ၁၂၁၈ ခု၊ ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၅၆ ခုႏွစ္မွာ​ေတာ့ ဘုရင္နဲ႔မိဖုရားတို႔ဟာ ဒီသိမ္ကို ​ေရစက္ခ်လႉဒါန္းၿပီး သာရမၪၨဴသိမ္လို႔ အမည္​ေပး ေခၚတြင္ခဲ့ပါတယ္။
     
    သိမ္​ေတာ္တည္​ေဆာက္ထားပုံကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပုဂံက အာနႏၵာဘုရားပုံစံနဲ႔​ ေတာ္​ေတာ္​ေလးဆင္​သလို သိမ္​ေတာ္ဆီသြားတဲ့​ ေလွ်ာက္လမ္းရွည္​ေလးကလည္း ​ဆြဲ​ေဆာင္မႈရွိလွပါတယ္။ သိမ္ပတ္လည္မွာ မႏုသီဟ႐ုပ္​ေတြနဲ႔ မိဖုရား​ေရးထိုးခဲ့တဲ့ ​ေက်ာက္စာတိုက္တခုကို​ ေတြ႕ျမင္ရသလို သိမ္အတြင္းဘက္မွာ​ေတာ့ ႐ုပ္ပြား​ေတာ္ႏွစ္ဆူကိုဖူး​ေတြ႕ရပါတယ္။ သိမ္အ​ေဆာက္အဦမွာလည္း အဂၤ​​ေတ ပန္း​ေတာ့ ႐ုပ္လုံး​႐ုပ္ႂကြ​ေတြရွိၿပီး သိမ္တံခါးက သစ္သား႐ုပ္ႂကြ​​ေတြကလည္း အရမ္းလက္ရာေျမာက္ပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ေႏွာင္း ျမန္မာ့မႈလက္ရာအခ်ိဳ႕ကို ​ေလ့လာ​ေတြ႕ရွိရမယ့္​ေနရာတခုမို႔ တံခြန္တိုင္ဘက္​ေရာက္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျပည္​ေက်ာင္းတိုက္အတြင္းက သန္း​ေခါင္ယံသိမ္ဆီ သြား​ေရာက္​ဖို႔ လက္တို႔လိုက္ပါရ​ေစ။
     
    ​ေတာင္ႀကီးတံတား
     
    ​အမရပူရဘက္​ေရာက္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ​ေတာင္သမန္အင္းကို ျဖတ္​ေက်ာ္တည္​ေဆာက္ထားတဲ့ ဦးပိန္တံတားႀကီးဆီ သြားေရာက္လည္ပတ္သူ​ေတြက ပိုမ်ားၾကပါတယ္။ ဒီတစ္ခါမွာ​ေတာ့ ဦးပိန္တံတားနဲ႔ အသက္တူၿပီး အ႐ြယ္မတူတဲ့ အမရပူရက ေတာင္ႀကီးတံတား​​ရွိတဲ့ ​ေတာင္ႀကီးရပ္ကြက္ဆီေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။
    သမိုင္း​ေၾကာင္းအရ အမရပူမွာ ၿမိဳ႕စာေရးဦးပိန္ေဆာက္လုပ္ခဲ့တာ ဦးပိန္တံတား တစ္ခုတည္းမဟုတ္ပဲ ေတာင္ႀကီးတံတား၊ ပန္းပဲတံတား၊ ဗုံအိုးတံတား၊ စက်င္ဝတံတား၊ ကုကၠိဳတံတား မ်ားလည္းရွိ​ေသးတယ္လို ့သိရပါတယ္။ အခုေဖာ္ျပေပးမယ့္တံတားကေတာ့ ​ေတာင္ႀကီးေခ်ာင္းကိုျဖတ္ၿပီး ​ေခ်ာင္းတစ္ဖက္စီက ​ေတာင္ႀကီးရပ္ကြက္နဲ႔ ဟသၤာရပ္ကြက္ႏွစ္ခုကိုဆက္လို႔ရ​ေအာင္ တည္​ေဆာက္ထားတဲ့ ​တံတားပါ။ တံတားတဖက္ထိပ္နားမွာ​ေတာ့ ​ေျမာက္လက္သမား​ေက်ာင္းတိုက္ တည္ရွိပါတယ္။ တံတားပုံစံက ဦးပိန္တံတားနဲ႔ဆင္​ေပမယ့္ ဦးပိန္​ေလာက္ခမ္းနားမႈမရွိသလို ႀကံခိုင္မူကလည္း ဦးပိန္ကိုမမွီပါဘူး။ ဒီတံတား​နဲ႔အၿပိဳင္ ေဘးဘက္မွာ​ေတာ့ အဂၤ​ေတတံတား​တစ္ခု ေဆာက္လုပ္​ေပးထားတာမို႔ အဲ့ဒီတံတား​ေပၚကပဲ လူ​ေတြ၊ ယာဥ္​ေတြ ျဖတ္သြားျဖတ္လာလုပ္ၾကပါတယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ ေတာင္ႀကီးတံတားကလဲ အမရပူရဲ႕ ​ေရွးေဟာင္းတံတားတစ္ခုမို႔ ​ေတာင္သမန္ဘက္​ေရာက္ခဲ့မယ္ဆို သြားေရာက္​ေလ့လာဖို႔ သတင္းေပးလိုက္ပါတယ္။
     
    ဆင္ႀကိဳ​ေ႐ႊကူ ကပ္​ေက်ာ္ ဆု​ေတာင္းျပည့္ဘုရား
     
    အမရပူရၿမိဳ႕နယ္၊ မွန္တန္းရပ္ကြက္၊ အမရပူရနန္းၿမိဳ႕႐ိုး​ေဟာင္းရဲ႕ အ​ေနာက္​ေျမာက္​နား​ေလာက္မွာ တည္ရွိပါတယ္။ ဒီဘုရားကို​ေတာ့ အမရပူရရဲ႕ ၿမိဳ႕တည္နန္းတည္ ဗဒုံမင္းက ၁၁၄၁ ခုႏွစ္မွာ တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့တာလို႔ သိရတယ္။ ဘုရားဆီ​ေရာက္တာနဲ႔ ကႏၶာကုဋီတိုက္​ေတာ္အတြင္းက ဆင္ႀကိဳ​ေ႐ႊကူ ကပ္​ေက်ာ္ ဆု​ေတာင္းျပည့္ဘုရားကို အရင္ဆုံးဝင္​ဖူး​ၿပီး ​ေစတီ​ေတာ္ကို တစ္ပတ္ပတ္​ၿပီးေလ့လာျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဘုရားပရဝုဏ္အတြင္းမွာ ဗားမဲ့သိမ္​ေတာ္၊ သိၾကားဂူ၊ ေက်ာက္စာကုန္း​ေစတီ၊ သံ​ေသကပ္​ေက်ာ္ဘုရားနဲ႔ သုဓမၼဇရပ္တို႔ကို​ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရပါ​ေသးတယ္။ အားလုံးထဲမွာမွ သုဓမၼာဇရပ္က​ အမရပူရရဲ႕ စိတ္ဝင္စားစရာ​အ​ေကာင္းဆုံး သမိုင္းဝင္ အ​ေဆာက္အဦတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
     
    ဝါခင္းကုန္း မာရ္​ေအာင္ရတနာ ဓါတုဃ​ရေစတီ
     
    ​ခ်မ္းေအးသာစံၿမိဳ႕နယ္၊ ကန္ေကာက္ရပ္ကြက္မွာတည္ရွိတဲ့ ​​ေစတီ​ေတာ္ႀကီးပါ။ ​ဒီေစတီ​ေတာ္တည္​ေနရာက ရတနာပုံၿမိဳ႕ေတာ္တည္စဥ္က မဟာသီရိေဟမဝန္ဥယ်ာဥ္ေနရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ​ေရွးအခါတုန္းက​ေတာ့ ဝါခင္းကုန္းရပ္ အနီးနားမွာ တည္ရွိ​ေနတာမို႔ ေစတီ​ေတာ္နာမည္ဟာလည္း ဝါခင္းကုန္း​ေစတီလို႔ အမည္တြင္ခဲ့တာပါ။ မာရ္ေအာင္ရတနာေစတီေတာ္ကို ၁၈၇၉ ခုႏွစ္မွာ သီ​ေပါဘုရင္နဲ႔ မိဖုရားစုဖုရားလတ္တို႔က တည္ထားခဲ့တာလို႔သိရပါတယ္။​ ​ေစတီ​ေတာ္ႀကီးထဲမွာ​ေတာ့ ​ေ႐ႊဘို စီရင္စု႐ြာသာရပ္၊ တလည္းေခ်ာင္းအနီး ဥမင္လိုဏ္အတြင္းကရရွိတဲ့ ဓာတ္ေတာ္ေမြေတာ္​ေတြရယ္၊ ဗုဒၶဂယာက ရရွိတဲ့ ပၪၥေလာဟာ ႐ုပ္ပြား​ေတာ္​ေတြကို ဌာပနာခဲ့တယ္လို႔သိရပါတယ္။
     
    ဒီ​ေနရာမွာ အံ့ၾသစရာအခ်က္တစ္ခုက မိဖုရား စုဖုရားလတ္ဟာ ​ေရွးနန္းတြင္းအစဥ္အဆက္သုံးခဲ့တဲ့ "ကာမသွ်တၱရက်မ္း" ႀကီးကို မလိုအပ္​ေတာ့ၿပီဆိုၿပီး ဒီ မာရ္​ေအာင္ရတနာ​ေစတီႀကီးထဲမွာ ထည့္သြင္းဌာပနာပစ္လိုက္တာပါပဲ။ ေစတီ​ေတာ္ႀကီးရဲ႕ ပရဝုဏ္အတြင္းဘက္မွာ ေပၚ​ေတာ္မူ႐ုပ္ပြား​ေတာ္​​ေတြကိုဖူး​ျမင္ရသလို အာ႐ုံခံတန္ေဆာင္းတခုအတြင္းမွာ​ေတာ့ ရတနာမုနိ ဓါတ္​ေပါင္းစုျမတ္စြာဘုရားနဲ႔ အျခား႐ုပ္ပြား​ေတာ္အခ်ိဳ႕ ကိန္းဝပ္စံပါယ္​ေနတာကို ဖူး​ေတြ႕ရပါ​ေသးတယ္။ မာန္​ေအာင္ရတနာ​ေစတီ​ေတာ္ႀကီးရဲ႕ "ပန္း​ေမြ႕ရာခင္းပြဲ​ေတာ္" က​ေတာ့ တပိုတြဲ လျပည့္​ေက်ာ္ ၂ ရက္​ေန႔မွာ က်င္းပ​ေနက်ျဖစ္ၿပီး ထင္ရွားတဲ့ပြဲ​ေတာ္တစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။
     
    ဆု​ေတာင္းျပည့္ျမတ္စြာဘုရား
     
    ခ်မ္းေအးသာဇံၿမိဳ႕နယ္၊ ေဟမာဇလရပ္ကြက္၊ ၂၆ × ၂၇ လမ္းၾကား၊ ၇၆ × ၇၇ လမ္းၾကား၊ ငပယဝင္းထဲမွာ​ေတာ့ မင္းတုန္းမင္းႀကီးရဲ႕ကုသိုလ္​ေတာ္ ဆု​ေတာင္းျပည့္ျမတ္စြာဘုရားတည္ရွိပါတယ္။ ဒီ႐ုပ္ပြား​ေတာ္ျမတ္ကို သကၠရာဇ္ ၁၂၁၇ ခုႏွစ္မွာ မင္းတုန္းမင္းတရားရဲ႕အမိန႔္​​ေတာ္နဲ႔ သား​ေတာ္မလြန္မင္းသားက ပန္းပုဆရာအ​ေက်ာ္အ​ေမာ္​​ေတြကို​ေခၚၿပီး အမရပူရ​ေနျပည္​ေတာ္မွာ ၁၈ လၾကာ​ေအာင္ ထုလုပ္ခဲ့ရပါတယ္။ ႐ုပ္ပြား​ေတာ္ႀကီးကို ကြၽန္းသစ္သားနဲ႔ ထုလုပ္ထားတာျဖစ္ၿပီး ဉာဏ္​ေတာ္က​ေတာ့ ကိုး​ေပ၊ ကိုးလက္မျမင့္ပါတယ္။ ႐ုပ္ပြား​ေတာ္ထုလုပ္ၿပီးစီးလို႔ မႏၲေလး ရတနာပုံ​ေနျပည္​ေတာ္ကို ပင့္ေဆာင္လာရာမွာ ေဟမာဇလရပ္အေရာက္​မွာေတာ့ ႐ုပ္ပြားေတာ္ကို ဆက္ပင့္မရေတာ့တဲ့အတြက္ ထိုေနရာမွာပဲ အမ်ားျပည္သူ​ေတြ ဖူး​ေျမာ္လို႔ရ​ေအာင္ မင္းတုန္းမင္းက ပူေဇာ္ထားရွိေစခဲ့တာလို႔ သိရပါတယ္။
    ​ဘုရားေရာက္တဲ့အခါ ကႏၶာကုဋီ အုတ္ျပႆာဒ္​ေတာ္တြင္းမွာ ဆု​ေတာင္းျပည့္႐ုပ္ပြား​ေတာ္ကို ဖူး​ေတြ႕ရသလို ​ေရွးဘုရားမ်ားနဲ႔ ႏွစ္က်ိပ္ႏွစ္ဆူဘုရား​ေတြကို ဖူး​ျမင္ခဲ့ရပါ​ေသးတယ္။ ဘုရားဝန္းအတြင္းမွာလည္း ဘုရားဒါယိကာ မင္းတုန္းမင္း႐ုပ္ထု၊ သား​ေတာ္မလြန္မင္းနဲ႔မိဖုရား႐ုပ္ထုတို႔ကို မွန္တိုက္​ေတာ္အတြင္းမွာ ျပသထားတာကိုလည္း ​ေတြ႕ျမင္ရပါ​တယ္။
     
    သား​ေတာ္ရဘုရား
     
    ကြၽန္းလုံးဥ​ေသွ်ာင္ရပ္ကြက္၊ မဟာမုနိဘုရားႀကီးရဲ႕ေတာင္ဘက္ ၈၄ လမ္း၊ ေ႐ႊအိုးတန္းရပ္မွာ​ေတာ့ သားေတာ္ရဘုရား တည္ရွိပါတယ္။ သား​ေတာ္ရဘုရားကို အမရပူရၿမိဳ႕တည္ ဗဒုံမင္းမိဖုရား သီရိမဟာမဂၤလာ​ေဒဝီက တည္ထားခဲ့တာလို႔သိရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕သမိုင္းကြဲ​ေတြမွာေတာ့
    သားေတာ္ရဘုရားကို သေရေခတၱရာေခတ္မွာ ဒြတၱေပါင္မင္းနဲ႔ မိဖုရားေစာျမဝတီတို႔က တည္ထားခဲ့တာလို႔သိရပါတယ္။ သမိုင္း​ေၾကာင္းအရ ဒြတၱေပါင္မင္းဟာ အျခားမိဖုရား​ေတြရဲ႕ ဂုံးေခ်ာစကားကိုယုံၾကည္ၿပီး မိဖုရား​ေစာျမဝတီကို နယ္ႏွင္ဒဏ္​ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေစာျမဝတီဟာ ဇာတိမိုးမိတ္ၿမိဳ႕ကို ဧရာဝတီျမစ္​ေၾကာင္းအတိုင္း ျပန္ရာမွာ မႏၲေလးေတာင္ရဲ႕ အေနာက္ေတာင္အရပ္အေရာက္မွာ​ေတာ့ သားေတာ္​ေလးတစ္ပါး ဖြားျမင္ခဲ့ပါတယ္။
     
    သားေတာ္​ေမြးဖြားေၾကာင္း သတင္းကို မင္းႀကီးၾကားသိတဲ့အခါ မိဖုရားရွိရာအရပ္ကိုလိုက္လာၿပီး မိဖုရားရဲ႕ နား​ေဋာင္း​​ေတာ္နဲ႔ လက္ဝတ္ရာတနာ​ေတြကို ဌာပနာကာ ဘုရားတစ္ဆူတည္ခဲ့ပါတယ္။ ဘုရားဘြဲ႕​ေတာ္ကိုလည္း သားေတာ္ရဘုရားလို႔ အမည္​ေပးေတာ္မူခဲ့တယ္။ သား​ေတာ္ရဘုရားမွာ သားဆုပန္ရင္ ဆု​ေတာင္းျပည့္တာမို႔ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္က ဘုရားဖူး​ေတြ လာ​ေရာက္အဓိဌာန္ျပဳ ဆု​ေတာင္းၾကတာလည္းရွိၾကပါတယ္။
     
    ေျမစြန္းဝန္ဆု​ေတာင္းျပည့္ျမတ္စြာဘုရား
     
    ​ေျမစြန္းဝန္ဆု​ေတာင္းျပည့္ျမတ္စြာဘုရားက​ေတာ့ ခ်မ္းျမသာစည္ၿမိဳ႕နယ္၊ ကြၽန္းလုံးဥ​ေသွ်ာင္ရပ္ကြက္၊ ၈၄ × ၈၅ လမ္းၾကား၊ အကြက္ ၄၉၈ မွာတည္ရွိတာပါ။ သမိုင္း​ေၾကာင္းအရ ေျမစြန္းဝန္ေစတီ​ေတာ္ကို အမရပူရေခတ္၊ ဘႀကီး​ေတာ္စစ္ကိုင္းမင္းလက္ထက္မွာ ေျမစြန္းဝန္မင္းက တည္ထားခဲ့တာလို႔သိရပါတယ္။ ​ေျမစြန္းဝန္ေစတီေတာ္ႀကီးရဲ႕ ကႏၶာကုဋီတိုက္​ေတာ္အတြင္းမွာ​ေတာ့ အမရပူရ​ေခတ္ စက်င္႐ုပ္ပြား​ေတာ္တစ္ဆူကို ဖူး​ေတြ႕ရပါတယ္။ ေျမစြန္းဝန္​ေစတီ​ေတာ္ရဲ႕ ​ေထာင့္​ေလး​ေထာင့္မွာ​ေတာ့ မႏုသီဟျခေသၤ့႐ုပ္​ေတြကို ထူးထူးျခားျခား​ေတြ႕ရၿပီး ဘုရားဝန္းထဲမွာလည္း ​ဓါတ္နန္း၊ နတ္နန္းမ်ားကို​ေတြ႕ရပါ​တယ္။ မႏၲ​ေလးၿမိဳ႕ထက္ သက္တမ္းပိုရွည္တဲ့ အမရပူ​ေခတ္ သမိုင္းဝင္ ​ေရွးဘုရားတစ္ဆူမို႔ မႏၲလာ​ေျမကို​ေရာက္ခဲ့ရင္ သြား​ေရာက္ဖူး​ေျမာ္ဖို႔သတင္း​ေပးလိုက္ပါတယ္။
     
    အရိပ္မထြက္ဘုရား
     
    အရိပ္မထြက္ဘုရားဟာ ​ေအာင္​ေျမသာစံၿမိဳ႕နယ္၊ ​ေျမာက္ျပင္ အမရဌာနီရပ္ကြက္၊ ၉ လမ္းနဲ႔ ၇၈ လမ္း​ေထာင့္၊ သရဲ​ေစ်း​ေျမာက္ဘက္မွာ တည္ရွိပါတယ္။ ဘုရားရင္ျပင္​​ေပၚက ​ေက်ာက္စာအရ သကၠရာဇ္ ၄၂၆ ခုႏွစ္မွာ က်န္စစ္သားမင္းတည္ထားခဲ့တာလို႔သိရပါတယ္။ က်န္စစ္သားမင္းဟာ ဘုရားတည္အၿပီးမွာ ေနာင္ဘဝတြင္ လူအျဖစ္ကို ျပန္ရမွ အရိပ္ထြက္ပါ​ေစသားလို႔ အဓိဌာန္ျပဳ ဆု​ေတာင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီဆု​ေတာင္း​​ေၾကာင့္ပဲ ​ေစတီ​ေတာ္ဟာ အရိပ္မထြက္ခဲ့တာ​မို႔ အရိပ္မထြက္ဘုရားလို႔ ​​ေခၚတြင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
    ေနာက္ပိုင္း​မွာ​​​ေတာ့ အ​ေလာင္းစည္သူမင္းရဲ႕သား​ေတာ္ မင္းရွင္​ေစာ၊ နရပတိစည္သူမင္းတို႔က ျပဳျပင္ခဲ့သလို အမရပူ​ေခတ္မွာ​ေတာ့ ဗဒုံမင္းရဲ႕သား​ေတာ္ အိမ္​ေရွ႕ဥပရာဇာနဲ႔ မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္မွာ​ေတာ့ လက္ယာဝင္မႉးသတိုးမင္းႀကီး မဟာသမိန္​ေဘျဗတ္ဇ တို႔က ျပဳျပင္မႈ​ေတြ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။
     
    သမိုင္းကြဲတခုမွာ​ေတာ့ သာသနာႏွစ္ (၅၀) တ​ေကာင္းျပည္ကိုအစိုးရတဲ့ မဟာဥဇနာမင္းလက္ထက္မွာ အာကာဗလစစ္သူႀကီးဟာ စစ္တံခြန္လႊင့္ရာ တပ္ဦးမွာပင့္ေဆာင္ကိုးကြယ္တဲ့ ဓါတ္​ေတာ္​ေတြ အ​ေရာင္အဝါကြန႔္ျမဴးခဲ့ပါတယ္။ ဒါ​ေၾကာင့္ စစ္သူႀကီးဟာ ဒီအရပ္မွာပဲ ဓါတ္​​ေတာ္ေတြကိုဌာပနာၿပီး ​​ေစတီတဆူတည္ခဲ့တယ္။ ​ေစတီတည္ၿပီးခ်ိန္မွာ ရန္အ​ေပါင္းတို႔သည္ အရိပ္မွ်ပင္ မထြက္​ေစသတည္းလို႔ အဓိဌာန္ျပဳဆုေတာင္းခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ​ေတာ့ အရိပ္မထြက္ဘုရားရယ္လို႔ ဘြဲ႕​ေတာ္​ေခၚတြင္ခဲ့ပါတယ္။
    အရိပ္မထြက္ဘုရားႀကီးရဲ႕ မဟာရံတံတိုင္းအျပင္ဘက္က မုခ္တခုမွာ​ေတာ့ သကၠရာဇ္ ၁၃၁၈ ခုႏွစ္မွာ ​ျပဳျပင္တည္​ေဆာက္မူ​ေတြလုပ္ခဲ့ၾကၿပီး ၁၂၄၇ ခုႏွစ္မွာ အရိပ္ထြက္ခဲ့တယ္လို႔ ကမၺည္း​ေရးထိုးထားတာကို​ ထူးျခားစြာေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
     
    မဟာသိမ္ျပႆာဒ္ေတာ္ႀကီး
     
    မဟာသိမ္ျပႆာဒ္​ေတာ္ႀကီးက​ေတာ့ ေအာင္ေျမသာစံၿမိဳ႕နယ္၊ ဥပုတ္ေတာ္ရပ္ကြက္ ၁၂ လမ္း၊ ၆၈ နဲ႔ ၇၀ လမ္းၾကား၊ ရတနာပုံစံေက်ာင္းတိုက္​ေတာ္ႀကီး အတြင္းမွာတည္ရွိပါတယ္။ ဒီသိမ္​ေတာ္ႀကီးကို​ေတာ့ သကၠရာဇ္ ၁၂၄၀ ခုႏွစ္မွာ မင္းတုန္းမင္းရဲ႕ေတာင္ေဆာင္ေတာ္ မိဖုရားသီရိအတုလေဒဝီက ရတနာပုံစံေက်ာင္းဆရာေတာ္ရဲ႕ အ႐ိုးအိုးေစတီကိုငုံၿပီး အုတ္ျပႆာဒ္သိမ္ေတာ္ ေဆာက္လုပ္လႉဒါန္းခဲ့တာပါ။ သိမ္​ေတာ္ႀကီးရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းတည္​​ေဆာက္ပုံက ျပည္​ေက်ာင္းတိုက္အတြင္းက သန္း​ေခါင္ယံသိမ္​ရဲ႕ တည္​ေဆာက္ပုံနဲ႔ ​ေတာ္​ေတာ္​ေလးဆင္ပါတယ္။ သိမ္​ေတာ္အတြင္းကို ​ေလ့လာခ်င္တယ္ဆိုရင္​ေတာ့ ရတနာပုံစံ​ေက်ာင္းတိုက္က ဘုန္းဘုန္း​ေတြကိုခြင့္​ေတာင္းၿပီး​ေလ့လာလို႔ရပါတယ္။ က
     
    မႏၲလာ​ေျမဆိုတာက ျမန္မာ​ေတြရဲ႕ ​ေနာက္ဆုံးမင္း​ေနျပည္​ေတာ္ျဖစ္ခဲ့တာ​​ေၾကာင့္ ​ေစတီပုထိုး ဂူ​ေက်ာင္းဇရပ္​ေတြဆိုတာ မ​ေရမတြက္ႏိုင္​​ေလာက္ေအာင္ မ်ားမွမ်ားပါပဲ။ ဒီအထဲကမွ ​ေရွး​ေဟာင္းသမိုင္းဝင္​ေနရာအခ်ိဳ႕ကို သြား​ေရာက္လည္ပတ္​ေစႏိုင္ဖို႔ ေ႐ြးခ်ယ္မွ်​ေဝ​ေပးလိုက္ရပါတယ္​ေနာ္။
     
     
    Source; Travellers_Dream

     

  • မန္တလေးတိုင်းအတွင်းရှိ တောင်သူများအား တစ်ဧကလျှင် ငါးသောင်းထုတ်ချေးပေး

    mdy_5_0.jpg

     

    ကိုဗစ်ကာလတွင် တောင်သူများစိုက်ပျိုးရေး၌ အဆင်ပြေစေရန် ကိုဗစ်အထူးချေးငွေ (COVID-19 Special Relief Loan) အစီအစဉ်ဖြင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တောင်သူများအား တစ်ဧကလျှင် ငါးသောင်းနှုန်းဖြင့် စိုက်ပျိုးဧကပေါ် အခြေခံ၍ ထုတ်ချေးပေးလျက်ရှိကြောင်း မြန်မာ့လယ်ယာဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်ခွဲ (မန္တလေး) မှ သိရသည်။

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.