ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ေရာင္း၀ယ္ေရး

မႏၲေလးၿမိဳ႕သည္ ကုန္သြယ္ေရး ဗဟုိအခ်က္အခ်ာေဒသအျဖစ္ တျဖည္းျဖည္းေရာက္ရွိေနသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕ႏွင့္ အတူတြဲ၍ ထင္ရွားခဲ့ေသာ ေစ်းခ်ဳိသည္ အဓိကကုန္စည္မ်ား သိုေလွာင္ဖလွယ္ေရာင္း၀ယ္ရာျဖစ္သည့္ မလြန္ေစ်းႏွင့္အတူ မႏၲေလးၿမိဳ႕၏ စီးပြားေရးအခ်က္အခ်ာအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္း(၉၀)နီးပါး တည္ရွိခဲ့သည္။ ရတနာပံုေခတ္ေစ်းခ်ဳိေတာ္မွ လြန္ေသာ္ ႏွစ္ေပါင္း(၉၀)သက္တမ္းအထိ ခံုဖိနပ္မွအစ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္အလယ္ ေရႊဘီးအဆုံး တစ္ေနရာတည္း ရႏိုင္သည္ဟု ေျပာစမွတ္ရွိသည္။ ညေနခင္းတြင္ ယင္းေနရာသည္ အေအးဆိုင္၊ စားေသာက္ဆုိင္၊ လူသံုးကုန္၊ အထည္ဆိုင္မ်ားျဖင့္ ညေစ်းတန္းအျဖစ္ စည္ကားျပန္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ယခင္က ေစ်းခ်ဳိေတာ္ႏွင့္ ညေစ်းတန္းရွိရာ ၈၄လမ္းသည္ ၿမိဳ႕၏ စီးပြားေရး အသက္ေသြးေၾကာသဖြယ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ မႏၲေလးေစ်းခ်ဳိမွအစျပဳ၍ ၿမိဳ႕ေပၚေစ်းမ်ားကို အဆင့္ျမင့္ေစ်းမ်ားအျဖစ္ ျပဳျပင္ တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ၂၆လမ္းေပၚတြင္ စတိုးဆိုင္မ်ားမွတစ္ဆင့္ မီနီမားကတ္၊ စူပါမားကတ္မ်ားအဆင့္သုိ႔ ေျပာင္းလဲစည္ကားခဲ့ရာ လမ္း ၈၀ ေပၚ၌လည္း ဆိုင္မ်ားစည္ကားလာသည္။ ရတနာပံုေစ်းႏွင့္ မႏၲေလးဘူတာႀကီး တစ္၀ိုက္ ၇၈လမ္းေပၚသို႔ မႏၲေလး ထိုးမုန္႔၊ လမုန္႔၊ လၻက္ဆိုင္မ်ား အလံုးအရင္းႏွင့္ ေျပာင္းေရႊ႕လာသည္။ ရတနာပံုေစ်း ၀န္းက်င္တြင္ ေရႊျဖဴပလာဇာႏွင့္ ဂရိတ္ေ၀ါပလာဇာတို႔ ေပၚေပါက္လာသည္။ ၎င္းျပင္ ၇၈လမ္းေပၚတြင္ City Mark ကို အဓိကထား၍ ဖြင့္လွစ္ေသာ 78 Shopping Mall လမ္း ၈၀ ေပၚရွိ Blazon, Ruby Mark ,Daily Mark  တုိ႔အျပင္ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ အသစ္ဖြင့္လွစ္သည့္ 28th Wholesale centre, မႏၲေလးသမ၀ါယမေရွာ့ပင္းစင္တာ၊ GCE ေရွာ့ပင္းစင္တာမ်ား ထပ္မံေပၚေပါက္လာသည္။

မႏၲေလးႏွင့္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး

တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း ေပၚ၌လည္း တည္ရွိ ေနပါသည္။ မႏၲေလးမွ မူဆယ္ၿမိဳ႕မွ တစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ နယ္စပ္သုိ႔ လည္းေကာင္း၊ တမူးၿမိဳ႕မွ တစ္ဆင့္ အိႏိၵယ နယ္စပ္သို႔ လည္းေကာင္း ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ ေနၾကသည္။ တ႐ုတ္ နယ္စပ္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးတြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕သို႔ အထည္အလိပ္၊ စက္ပစၥည္း၊  လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း၊  အိမ္ေဆာက္ပစၥည္း၊

ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ အပိုပစၥည္းမ်ား အမ်ားဆံုး တင္သြင္းၿပီး မႏၲေလးမွ တစ္ဆင့္ တ႐ုတ္သို႔ ပဲမ်ဳိးစံု၊ ႏွမ္း၊ သစ္သီး၀လံ၊ ေရထြက္ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ ဂဏန္း၊ ငါးရွဥ့္၊ ဖား၊ ပုစြန္တို႔ကို တင္ပုိ႔သည္။ တမူး နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းတြင္ အိႏိၵယႏွင့္ ျမန္မာ ပုိ႔ကုန္သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ကုန္ပစၥည္း အမ်ဳိး(၄၀)ကို တင္ပို႔တင္သြင္းခြင့္ျပဳထားရာ ျမန္မာဘက္မွ ပဲမ်ဳိးစံု၊ ကြမ္းသီး၊ ငါးအစို၊ အေျခာက္တို႔ကို အမ်ားဆံုးတင္ပုိ႔ၿပီး ျမန္မာဘက္မွ စက္ဘီးအပိုပစၥည္း၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာ၊ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္၊ စတီးႏွင့္ အိမ္သံုးပစၥည္း မ်ားကို တင္သြင္းလ်က္ရွိရာ ယင္းကုန္စည္မ်ားသည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ကို အဓိကျဖတ္သန္းရသည္။ ယခုအခါ မႏၲေလး-မူဆယ္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းတြင္ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီ Container Box Truck ခ်ိပ္ပိတ္စနစ္ျဖင့္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္မႈကို စတင္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

ယင္းအစီအစဥ္တြင္ ရန္ကုန္-မႏၲေလး-မူဆယ္ ကုန္သြယ္မႈလမ္းေၾကာင္းတြင္ ကုန္စည္သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေစရန္ ရည္ရြယ္သကဲ့သို႔ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စတင္က်င့္သံုးမည့္ မဟာမဲေခါင္ေဒသခြဲ GMS၏ Cross Border Transport Agreement (CBTA) အရ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံမ်ားအၾကား ကုန္စည္စီးဆင္းေရးႏွင့္ Transit Trade မ်ားအတြက္ အသင့္ျဖစ္ေစရန္လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ယင္း container box truck မ်ားျဖင့္ ႏွမ္း၊ ရာဘာ၊ ေျပာင္းႏွင့္ ႏြားသားေရမ်ား ပို႔ေဆာင္ ကုန္သြယ္ႏိုင္ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

မႏၲေလးမွ လက္ကားကုန္စည္ဒိုင္မ်ား

မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ လက္ကားေစ်းကြက္ကုန္စည္ဒိုင္အတြင္း ေရာင္း၀ယ္ေနၾကေသာ ကုန္စည္ဒိုင္ (၂)ခုရွိပါသည္။ ယင္းတို႔မွာ ပြဲစားကုန္သည္၊ စက္ပိုင္မ်ား ကထိန္ေတာ္အသင္း (ကုန္စည္ဒိုင္)ႏွင့္ သၾကားႏွင့္ သကာရည္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ကထိန္ေတာ္အသင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။ မႏၲေလးကုန္စည္ဒိုင္တြင္ ဂ်ဳံ၊ ပဲမ်ဳိးစံု၊ ေျပာင္း၊ ေျမပဲ၊ ႏွမ္းႏွင့္ အျခားဆီထြက္ သီးႏွံ၊ စားအံုးဆီ၊ တိရစၦာန္အစာ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေရာင္း၀ယ္ ေလ့ရွိၾကသည္။

ကထိန္ေတာ္အသင္းကုန္စည္ဒိုင္တြင္ အသင္းသား ၁,၉၈၈ ဦးႏွင့္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂,၄၂၀ ဦး၊ ေပါင္း ၄,၄၀၈ ဦး မွတ္ပံုတင္ ထားေၾကာင္းသိရၿပီး အသင္းသားႏွင့္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁,၀၀၀ ခန္႔သည္ ကုန္စည္ဒိုင္သို႔ ေန႔စဥ္၀င္ထြက္ေရာင္း၀ယ္ေလ့ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။ သၾကားႏွင့္ သကာရည္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းကို အသင္း၀င္ ၉၂၁ ဦး၊ အသင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ ၆၈၂ ဦးျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထက္ပိုင္းရွိ ပုဂၢလိက သၾကားစက္အမ်ားစုသည္ သၾကားခ်က္လုပ္သည့္ႀကံကို ေရရွည္ အသုံးျပဳႏိုင္ရန္ ႀကံမွ သကာရည္ခ်က္ လုပ္ၿပီး ယင္းသကာရည္မ်ားကို အသင္းတြင္ ေရာင္း၀ယ္ၾကသည္။

ပုဂၢလိက သၾကားစက္ မ်ားမွ သၾကားကုန္ေခ်ာမ်ားအား မုန္႔မ်ဳိးစံုလုပ္ငန္း၊ အခ်ဳိရည္စက္႐ံု၊ ႏို႔ဆီ ခ်က္စက္ ႐ံုမ်ား  ေရာင္းခ်ၿပီး ကုန္စည္ဒိုင္ အတြင္း၌လည္း ေပါက္ေစ်းအရ အေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ လက္ကား ေစ်းကြက္ ႏွင့္ ကုန္စည္ဒိုင္အသြင္သို႔ ေျပာင္း လဲလာႏိုင္သည့္ အျခား စီပြားေရး  လုပ္ငန္းမ်ားမွာ  ေရႊလုပ္ငန္း ၊ ဆန္စပါး လုပ္ငန္း၊ ေစ်းခ်ဳိေတာ္ရွိ  ကုန္စံု  လုပ္ငန္းမ်ား၊  အထည္  လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္  ပရေဆး ေရာင္း၀ယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ပါသည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ အေရအတြက္အမ်ားဆံုးလုပ္ငန္းအမ်ဳိးအစား

မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ အေရအတြက္အမ်ားဆံုးလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ အထည္ဆိုင္ ၁,၅၀၇ ဆိုင္၊ ပြဲ႐ံု ၁,၅၈၃ ၊ စတုိးဆိုင္ ၁,၃၁၅ ဆိုင္၊ လၻက္ရည္ဆိုင္ ၈၇၁ ဆိုင္၊ ကုန္မ်ဳိးစံုဆိုင္ ၈၅၈ ဆိုင္တို႔ကို ေတြ႕ရပါသည္။ အေရအတြက္မ်ားေသာ အျခားလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ စားေသာက္ဆိုင္၊ စက္မႈအလုပ္႐ံုႏွင့္တြင္ခံု၊ ကားအပိုပစၥည္းဆိုင္၊ ကားေဘာ္ဒီ႐ံု၊ အလွျပင္ဆိုင္ မ်ားကို ေတြ႕ရပါသည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ အေရအတြက္အမ်ားဆံုး လုပ္ငန္းအမ်ိဳးအစား (၂၀)

စဥ္ အမ်ိဳးအမည္ အေရအတြက္
အထည္ဆိုင္မ်ား ၁,၅၀၇
စတိုးဆိုင္မ်ား ၁,၃၁၅
လက္ဘက္ရည္ဆိုင္မ်ား ၈၇၁
ကုန္မ်ဳိးစုံဆိုင္မ်ား ၈၅၈
စားေသာက္ဆိုင္မ်ား ၈၂၀
စက္မႈလက္မႈအလုပ္႐ုံႏွင့္ တြင္ခုံ ၆၉၀
ကားအပိုပစၥည္းဆိုင္ ၅၉၃
ကားေဘာ္ဒီ႐ုံမ်ား ၅၃၈
အလွျပင္ဆိုင္မ်ား ၅၂၀
၁၀ ကားစက္ျပင္အလုပ္႐ုံမ်ား ၅၀၄
၁၁ အပ္ခ်ဳပ္ဆိုင္မ်ား ၄၉၈
၁၂ ႏိုင္ငံျခားေဆးမ်ဳိးစုံဆိုင္မ်ား ၄၆၁
၁၃ ေဆးကုခန္းမ်ား(ပုဂၢလိက) ၄၃၀
၁၄ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ျပဳျပင္ေရး ၄၂၇
၁၅ ေရႊပန္းထိမ္၊ ေရႊဆုိင္မ်ား ၄၂၃
၁၆ ကုန္မာဆိုင္မ်ား ၄၁၇
၁၇ ပြဲ႐ုံမ်ား (ဆန္) ၄၁၂
၁၈ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းျပဳျပင္ေရာင္း၀ယ္ေရး ၄၀၆
၁၉ ပြဲ႐ုံမ်ား (ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး) ၄၀၅
၂၀ စားေသာက္ကုန္ပစၥည္းဆိုင္မ်ား ၄၀၄
  စုစုေပါင္း ၁၂,၄၉၉