အ၀တ္အထည္လုပ္ငန္း
စားေသာက္ကုန္လုပ္ငန္းမ်ားၿပီးလ်င္ ဒုတိယေနရာ၌ရွိၿပီး အထည္ဆိုင္မ်ား
သည္ အမ်ဳိးတူလုပ္ငန္းမ်ားအနက္ အေရအတြက္အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါသည္။ အထည္ဆိုင္ ၁,၅၀၇ ဆိုင္တြင္
Ready Made အထည္မ်ားႏွင့္ ပိတ္စမ်ား ေရာင္းခ်သည္။ ဖက္ရွင္ဆိုင္ ၃၂၁ ဆိုင္တြင္ Branded
ႏွင့္ တ႐ုတ္ဘက္မွလာေသာ အ၀တ္အထည္မ်ား ေရာင္းခ်သည္။ ပုဆိုးအမ်ဳိးမ်ဳိးေရာင္းခ်ေသာ ပုဆိုးဆိုင္
၁၄၁ ၊ ပိုးထည္၊ ခ်ိတ္ထည္မ်ားေရာင္းခ် ေသာဆိုင္ ၁၀၅ ရွိပါသည္။ ပိုးထည္လုပ္ငန္းမ်ားကို
အမရပူရဘက္တြင္ အမ်ားဆံုးေတြ႕ရပါသည္။ ပိုးထည္မ်ား၏တန္ဖိုး ႀကီးမားသကဲ့သုိ႔ ျမန္မာ့႐ိုးရာလက္မႈပညာရပ္တစ္ခုအျဖစ္လည္း
ဂုဏ္ယူတန္ဖိုးထားစရာျဖစ္ပါသည္။ ထီးေခတ္နန္းေခတ္ တြင္ ပိုးထည္မ်ားကို ေတာ္၀င္မိသားစုမ်ားကသာ
၀တ္ဆင္ရၿပီး သာမန္ျပည္သူမ်ားမွာ ၀ါခ်ည္ထည္မ်ားသာ ၀တ္ဆင္ရ သည္။
စစ္မျဖစ္ခင္က မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ
စိန္ပန္း၊ ေျမာက္ျပင္၊ ေတာင္ၿမိဳ႕၊ အမရပူရတို႔တြင္ ပိုးထည္လုပ္ငန္းမ်ား တြင္က်ယ္သည္။
စက္ရက္ကန္းမ်ားမွာ ပိုးေျပာင္ကိုသာ အမ်ားဆံုးရက္လုပ္ႏိုင္ၿပီး ခ်ိတ္ထမီ၊ ပိုးခ်ိတ္ထည္မ်ားကို
လက္ရက္ကန္းစင္မ်ားတြင္သာ ရက္လုပ္ၾကသည္။ ယင္းသို႔ လက္ခ်ိတ္ရက္ထည္ကိုမွ လြန္းရာေက်ာ္ပိုးခ်ိတ္ထည္အျဖစ္
ေျပာင္းလဲေခၚေ၀ၚၾကသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕သည္ ပိုးထည္လုပ္ငန္းကုိ အစဥ္အဆက္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း
လြန္းရာေက်ာ္လက္ခ်ိတ္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္မူ ဆယ္ဂဏန္းပင္မျပည့္ဘဲ သိန္းညိဳ၊ သိဂႌေရႊ၀ါ၊
ေရႊဆင္တိုင္း၊ နန္းေရွ႕ေရႊျပည္ေက်ာ္၊ ေရႊယမင္း၊ ေဒၚေစာရွင္၊ ေရႊက့ံေကာ္၊ နန္းထိုက္ေတာ္၀င္တို႔ေလာက္သာ
ရွိသည္။
စားေသာက္ဆိုင္လုပ္ငန္းမ်ား
မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ စားေသာက္ဆိုင္လုပ္ငန္းေပါင္း ၂,၀၉၃ ရွိသည္ဟု စာရင္းေကာက္ယူမႈအရ ေတြ႕ရသည္။
လၻက္ရည္ဆိုင္ ၈၇၁ ဆိုင္က ထိပ္ဆံုး၌ရွိၿပီး ဆိုင္ခြဲမ်ားရွိသည့္ မင္းသီဟ၊ ေရႊျပည္မိုး၊
ယူနီစံႏွင့္ friend အုပ္စုႀကီးမ်ားက လႊမ္းမိုးထားသည္။ စားေတာ္ဆက္ မ်ားအေနျဖင့္ ေရႊဘဲ၊
Oriental House , Etanal တို႔ရွိသည္။ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားတြင္ နာမည္ႀကီး ျမန္မာ ထမင္းဆိုင္မ်ား
ရွိသကဲ့သုိ႔
Buffet ယူစားႏိုင္သည့္ ရွမ္းဆိုင္မ်ား ေခတ္စားသည္။ အေဖ်ာ္ယမကာ အေရာင္းဆိုင္
မ်ားတြင္
Cafe JJ, 99 နွင့္ Win Win တုိ႔ ရွိသည္။ Bakery ဆိုင္မ်ား အထိုက္အေလ်ာက္ တိုးတက္လာေသာ္လည္း
စားသံုးသူမ်ား အေလ့အက်င့္ နည္းပါးေသးသည္။ စားေသာက္ကုန္အေရာင္းဆိုင္မ်ားကိုၾကည့္လ်င္
စားေသာက္ကုန္ပြဲ႐ံု ၁,၅၀၀ ခန္႔ရွိသည္။ ေစ်းခ်ဳိအေနာက္ ဘက္တြင္ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊ ပုဇြန္ေျခာက္ႏွင့္
ကုန္ေျခာက္ပြဲ႐ံုမ်ား၊ ကၽြဲဆည္ကန္ရွိ ဆန္ပြဲ႐ံုတန္းမ်ားရွိသည္။
မုန္႔မ်ဳိးစံု အေရာင္းဆိုင္
၂၅၃၊ လက္ဖက္ႏွင့္ အေၾကာ္စံု ၁၀၇၊ ငါးပိ၊ ငံျပာရည္ႏွင့္ ေရထြက္ပစၥည္းဆိုင္ ၈၀၊ လက္ဖက္ေျခာက္ဆိုင္
၈၃၊ ထိုးမုန္႔၊ လမုန္႔အေရာင္းဆိုင္ ၆၅၊ ယိုစံုလုပ္ငန္း ၂၁ စသည္တို႔ကို ေတြ႕ရပါသည္။
မႏၲေလးၿမိဳ႕၏ ေဒသထြက္ကုန္ စားေသာက္ဖြယ္မ်ားသည္ အနံ႔အရသာေကာင္းမြန္ၿပီး ထူးျခားသျဖင့္
ႏိုင္ငံအႏွံ႕ ေက်ာ္ၾကားသည္။ လက္ဖက္ႏွင့္ အေၾကာ္စံုတြင္ ႏိုင္ငံေက်ာ္အရီးေတာင္းလက္ဖက္၊
ရည္မြန္၊ ေရႊတုပ္၊ ေက်ာ္ေက်ာ္မွီ၊ စိန္ေက်ာ္၊ ဖိုးေထာင္၊ ျမျမင့္မိုရ္၊ ျမသီတာ၊ မတင္ပိုင္
စသည္ျဖင့္ တံဆိပ္အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ အရသာအမ်ဳိးမ်ဳိးကို စားသံုးသူမ်ား ႏွစ္ၿခိဳက္ၾကသည္။
လက္ဖက္၊ ဂ်င္းႏွင့္ အေၾကာ္စံုသည္ ခရီးျပန္လက္ေဆာင္ႏွင့္ ျမန္မာ့ဧည့္ခံစားဖြယ္အျဖစ္
ဆက္လက္တည္ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။ မႏၲေလးထိုးမုန္႔ႏွင့္ လမုန္႔မ်ဳိးစံုသည္လည္း မႏၲေလးျပန္လက္ေဆာင္အျဖစ္
ထင္ရွားသည္။ လွကေလးစိန္၊ ျမင့္ျမင့္ခင္၊ တင္တင္ေအး၊ ဦးသန္း၀င္း၊ ဦးေကာက္ရ စသည့္ နာမည္ႀကီးထိုးမုန္႔ဆိုင္ႀကီးမ်ားတြင္
အနံ႔အရသာႏွင့္ျပည့္စံုေသာ ထိုးမုန္႔၊ လမုန္႔၊ သီးစံုပူတင္း၊ မာစကပ္၊ နံကထိုင္၊ အိတံု၊
မလိုင္၊ ကေရကရာ စသည္တို႔ကိုပါ ရႏိုင္သည္။
ယာဥ္ျပဳျပင္ေရး၊ ယာဥ္အပိုပစၥည္းေရာင္း၀ယ္ေရး
ယာဥ္ျပဳျပင္ေရးလုပ္ငန္း ၂,၁၃၅ ခုရွိရာ စီးပြားေရးုလုပ္ငန္းက႑မ်ားအနက္
စတုတၳအမ်ားဆံုး လုပ္ငန္းအျဖစ္ ေတြ႕ရသည္။ ယင္းတြင္ ကားေဘာ္ဒီ႐ံု ၅၃၈၊ ကားစက္ျပင္အလုပ္႐ံု
၅၀၄၊ ကားေဆးသုတ္လုပ္ငန္း ၁၅၆ ႏွင့္ စက္ပိုင္းဆိုင္ရာျပဳျပင္ေရး အျခားလုပ္ငန္းမ်ား ၃၇၇
ရွိသည္။ ကားေရေဆးဆီထိုးလုပ္ငန္း ၈၀၊ ကားတာယာႏွင့္ ေလထိုးကၽြတ္ဖာလုပ္ငန္း ၁၃၅၊ ကားဘီးအလိုင္းမင္းခ်ိန္လုပ္ငန္း
၂၃ တုိ႔ကိုလည္း ေတြ႕ရပါသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ အစီးေရတစ္သိန္းေက်ာ္ရွိသျဖင့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္
ျပဳျပင္ေရးလုပ္ငန္း ၄၂၇၊ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ ေရေဆးဆီထိုး ၈၂၊ ၀ါယာရင္းလုပ္ငန္း
၃၇ ကလည္း ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္အတြက္ ၀န္ေဆာင္မႈေပးလ်က္ ရွိသည္။ ယာဥ္အပိုပစၥည္းအေရာင္းဆိုင္မ်ားအေနျဖင့္
ကားအပိုပစၥည္းႏွင့္ ကားပစၥည္းအေရာင္းဆိုင္ ၉၀၀ ေက်ာ္၊ ေမာ္ေတာ္ ဆိုင္ကယ္ပစၥည္းအေရာင္းဆိုင္
၃၂၈၊ စက္ဘီးအပိုပစၥည္းဆိုင္ ၁၄၂ ဆိုင္ရွိပါသည္။
ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား
ေစ်းကြက္စီးပြားေရးေခတ္တြင္ မႏၲေလး၏ၿမိဳ႕ျပပံုသ႑ာန္ သိသာစြာေျပာင္းလဲဲခဲ့သည္။ လူေနအေဆာက္အအံု
မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံုမ်ား ထင္ရွားစြာ တိုးတက္တည္ေဆာက္လာသည္။ အထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္-မႏၲေလးလမ္း
မႏၲေလးၿမိဳ႕အ၀င္မွ ၇၈ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္သည္ တိုက္တာ အေဆာက္အအံုသစ္မ်ားျဖင့္ တင့္တယ္သည္။
မႏၲေလးၿမိဳ႕လယ္ကဲ့သုိ႔ျဖစ္လာသည့္ ဘူတာႀကီးႏွင့္ ရတနာပံုေစ်းတစ္၀ိုက္သာမက တစ္ၿမိဳ႕လံုးအား
အေပၚစီးမွၾကည့္လွ်င္ တိုက္တာအေဆာက္အအံုမ်ား သစ္သစ္လြင္လြင္ႏွင့္ ေတြ႕ရသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္၌ပင္
ယခင္တိုက္အို တိုက္ေဆြးမ်ားႏွင့္ အသစ္တည္ေဆာက္ေသာ အေဆာက္အဦမ်ား ေရာေထြးေနလ်က္ရွိရာ
မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ယင္းအေျခအေနမ်ဳိး အလြန္ေတြ႕ရခဲသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏
ယဥ္ေက်းမႈၿမိဳ႕ေတာ္တစ္ခုအျဖစ္ အလြန္ထင္ရွားသည့္ အားေလ်ာ္စြာ ကမၻာလွည့္ခရီးသည္မ်ားႏွင့္
ျပည္တြင္းခရီးသည္မ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီ တံတားဦးေလဆိပ္ႀကီးကို တည္ေဆာက္ေပးထားသည္။
တံတားဦးေလဆိပ္သည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ႏွင့္ ၃၅ ကီလုိမီတာ (၂၁ မုိင္ခန္႔) ကြာေ၀းသျဖင့္ ၿမိဳ႕ႏွင့္ေလဆိပ္ကို
ဆက္စပ္ႏိုင္မည့္ စီမံကိန္းႀကီးတစ္ခုကို စဥ္းစား ခဲ့ၾက ပါသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီသည္
ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွ Engineering Consulting Firms Association (ECFA) ၏ အကူအညီျဖင့္
Greater Mandalay Structural အမည္ရွိ မဟာမႏၲေလးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ
စီမံကိန္းႀကီးကို ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ကတည္းကပင္ ေရးဆြဲထားၿပီးျဖစ္သည္။ ယင္းစီမံကိန္းႀကီးတြင္
စီမံကိန္းခြဲေပါင္း (၆၉)ခုပါ၀င္ၿပီး ေရရွည္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္ စီမံကိန္းကာလကို
(၂၅)ႏွစ္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ စီမံကိန္းတစ္ခုလံုးအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၁၈)ဘီလီယံ ကုန္က်မည္ဟု
ခန္႔မွန္းထားသည္။ ယင္းအတြက္ တစ္ႏွစ္လ်င္ ပ်မ္းမွ်ေဒၚလာသန္း (၇၀၀)ခန္႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္
လိုအပ္ေပသည္။ မဟာမႏၲေလးစီမံကိန္း၌ ေအာက္ပါဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဇုန္ႀကီးမ်ား ပါ၀င္မည္ဟု သိရပါသည္။
-
(က) ေဒသဆိုင္ရာစီးပြားေရးဇုန္ (Regional Business Zone)
-
(ခ) အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာစီးပြားေရးဇုန္ (International Business Center)
-
(ဂ) ေဒသဆိုင္ရာစက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား (Regional Industrial Park)
-
(ဃ) အမ်ဳိးသားယဥ္ေက်းမႈဇုန္ (National Heritage Park)
-
(င) ၿမိဳ႕ေတာ္စီမံခန္႔ခြဲေရး႐ံုးႀကီးမ်ား (New Civic Center)
-
(စ) အႀကီးစားစက္မႈဇုန္ (New Industrial Park)
-
(ဆ) ထုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ား ထုတ္ပိုးသိုေလွာင္ျဖန္႔ျဖဴးေရးဇုန္ (Export Processing Zone)
-
(ဇ) စြမ္းအင္ဇုန္ (Energy Zone)
မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ တည္ေဆာက္ဆဲ ေဆာက္လုပ္ ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္
ေရးစီမံကိန္းမ်ား
ေၾကာင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေစ်းကြက္မွာ ႀကီးမားလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းရသည္။ လက္ရွိတြင္
ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းႏွင့္ ကန္ထ႐ိုက္တာ ၁၆၇ ဦးသာ ရွိေသးၿပီး ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္းအေရာင္းဆုိင္မ်ားအျဖစ္
ကုန္မာပစၥည္းဆုိင္ ၃၄၁၇၊ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းဆိုင္ ၂၅၆၊ အုတ္၊ ထံုး၊ သဲ၊ ေက်ာက္လုပ္ငန္း
၁၈၁၊ သံပန္းသံတံခါး ၁၆၁၊ သစ္မာႏွင့္သစ္ဆိုင္ ၁၂၈၊ သေဘၤာေဆး၊ သုတ္ေဆးဆိုင္ ၈၇၊ ေရပိုက္ပစၥည္းဆိုင္
၉၆၊ အလူမီနီယံလုပ္ငန္း ၇၃၊ စတီးပစၥည္းအမ်ဳိးမ်ဳိး ၅၈၊ အိမ္တြင္းအလွဆင္လုပ္ငန္း ၈၀ ႏွင့္
ပစၥည္းတစ္မယ္ခ်င္းအလိုက္ အေရာင္းဆိုင္မ်ားရွိသည္။ ေဆာက္လုပ္ေရး ပစၥည္းမ်ားမွာ ၈၃လမ္းေပၚတြင္
ရွိပါသည္။